Fütüvvet

Gençlik, yiğitlik, cömertlik manalarındaki Arapça kelime.[1] İdeolojik olarak İslamiyetle birlikte göçebe aşiret yapısından yerleşik hayata ve millet yapısına doğru gelişen Arap toplumunda aşiret değerlerinin yeni yapıdaki yansıması.[2] Fütüvvetin mayası ve…

Fransız İhtilali

Ekonomik olarak toplumda üstünlük sağlayan burjuvazi sınıfının siyasi iktidarı da ele geçirerek bir anlamda kapitalist toplumu kurması.[1] 1789 Mayısında soylular, din adamları ve halkın oluşturduğu üç sınıfın parlamentosu açılarak ihtilalin…

Fordizm

Sanayi üretiminin büyük oranda kitlesel üretim olarak gerçekleştirildiği, idari işler ile kol kuvvetine dayalı işlerin Taylorist bir ayrımla belirlendiği, işbölümünün ve iş tanımlarının katı bir şekilde yapıldığı, ürün standartlaştırmasının verimlilik…

Flori

Floransa’da üzerinde zambak çiçeğiyle basılan altın paralar.[1] Osmanlıların kullandıkları Avrupa altınlarına filori dendiği bilinmektedir.[2] 3,5 gram ağırlığındaki bu altın para İtalyan devletlerinin Türkmen beylikleriyle olan ticaret bağlantıları sayesinde Batı Anadolu’da…

Fıkıh

Derin anlayış, kavrayış; bir şeyi en ince ayrıntısına kadar bilme. İslam’ın ibadet ve hukuk ilmi. Fıkıh ilminin kaynakları Kur’an-ı Kerim, sünnet, icma ve kıyastır.[1] [1]Dini Terimler Sözlüğü, Ankara: MEB, 2017,…

Fizyokrasi

Merkantilist politikalara tepki. Fizyokratlar, feodal bağlarından kopmuş ve vergi yüklerinden arındırılmış çiftçilerin ve tahıl ticaretini serbestçe yapabilen tüccarların ekonomik sistemde varlık göstermesini talep eder. Bu talebin karşılanması için de devletin…

Fiyat

Parasal karşılık, eder, paha, değer ölçüsü, mal ya da hizmetleri satın almak için gereken, bir satıcının mal ya da hizmetler üzerindeki hakkından vazgeçmek için istediği para miktarı. Fiyat bir miktar…

Fiskalizm

Osmanlı iktisadi dünya görüşünün temel unsurlarından birisi. Hazineye ait gelirleri mümkün olduğu kadar yüksek düzeye çıkarmaya çalışmak ve ulaştığı düzeyin altına inmesini engellemek.[1] Hazine gelirlerini artırmak, Osmanlı ekonomisinde üretim kapasitesinin…

Fetva

Bir meselenin hükmünün müftü (şeyhülislam) tarafından araştırılarak verilmesi işlemi.[1] Bu eylem için takip edilen yola ve kullanılan doktrine fetva usulü adı verilir.[2] [1] Muhittin Eliaçık, “Osmanlı’da Manzum Fetvâ Geleneği”, Türkiyat…

Fetihname

Bir savaş kazanıldıktan sonra, dostların sevinmesi, düşmanların üzülmesi ve çekinmesi için komşu hükümdarlara, hanlara, prens, şehzade ve valiler gönderilen mektup.[1] [1] Ramazan Şeşen, “Eyyûbiler”, Türkler, c. V, Ankara: Yeni Türkiye…