Qiriq tötinçi (44-) Ders – Tetilge Çiqiş

Nurgül bilen Sidiq tetil hekkide parañlişidu.

1 — Nurgül, siler tetil qildiñlarmu?

2 — He’e, tetil qilduq.

3 — Tetilde muşu yerde turamsiz?

4 — Éniq emes. Men Qeşqerge bérişim mumkin.

5 — Şundaqmu?

6 — He’e Qeşqerde bir tuğqinimiz bar. Tünügün uniñdin télégramma keldi. U hazir ağrip qaptu (1) . Şuña u doxturxanida yétişi kérek iken. Uniñ bizdin başqa tuğqini yoq. Şuña men yaki akam ikkimizniñ biri Qeşqerge bérip uniñğa qarişimiz kérek.

7 — Uniñğa télégramma evettiñlarmu?

8 — Téxi evetmiduq. Biraq bügün çoqum evetimiz.

9 — Poçtixaniğa qaçan barisiz?

10 — Özüm barmasliqim mumkin. Belkim akam baridu. Çünki men her küni çüştin kéyin ders añlavatimen.

11 — Davalaş heqqini kim töleydu (2) ? Özi tölişi kérekmu?

12 Özi töliyelmesliki mumkin. Çünki uniñ turmuşi naçar. Şuña davalaş heqqini biz tölişimiz mumkin.

13 — U kişi qançe yaşlarda bar?

14 — Yetmişlerğe kirdi. Şuniñ üçün u özige qariyalmasliqi mumkin. Biz uniñ halidin xever élişimiz lazim.

Kırk dördüncü (44.) Ders – Tatile Gidiş

Nurgül ile Sıdık tatil hakkında sohbet ediyor.

1 Nurgül, sizler tatil yaptınız (yaptınlar) mı? — 2 Evet, tatil yaptık. — 3 Tatilde burada mı kalacaksınız? — 4 Kesin değil, ben Kaşgar’a gidebilirim. — 5 Öyle mi? — 6 Evet, Kaşgar’da bir akrabamız var. Dün ondan telgraf geldi. O şu anda hastalanmış (ağrıyıp kalmış). Bu yüzden onun hastahanede yatması gerekiyormuş. Onun bizden başka akrabası yok. Bu yüzden ben ya da abim, ikimizden birinin Kaşgar’a gidip ona bakması gerek. — 7 Ona telgraf çektiniz (yolladınız) mı? — 8 Daha çekmedik. Ama bugün kesinllikle yollayacağız. — 9 Postahaneye ne zaman gideceksiniz? — 10 Kendim gidemeyebilirim (gitmezliğim mümkün). Belki abim gider. Çünkü ben her gün öğleden sonra derse gidiyorum (ders dinliyorum). — 11 Tedâvi (devâlayış) masrafını (hakkını) kim ödüyor? — 12 Kendisi ödeyemeyebilir. Çünkü onun durumu (hayatı) kötü. Bu yüzden tedavi masrafını biz ödeyebiliriz. — 13 O kaç yaşlarında? — 14 Yetmişlere girdi. Bunun için onun kendine bakamaması mümkün. Bizim onun halinden haber almamız lâzım.

NOTLAR. — (1) qaptu sözü qéliptu sözünün bozulmuş halidir. qéliptu sözünün yapısını ileride öğreneceğiz, şimdilik duyulan geçmiş zaman hali olduğunu bilseniz yeterli. — (2) Bizim Türkçemizde ödemek fiilinin anlamı genişlemiştir. Aslında tölemek, para ile ücretini ödemek iken, ödemek ise bir görevi yerine getirmektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

 

Haber Bültenimize Kaydolun

Türkçe Tarih'in yeni içeriklerinden en önce siz haberdar olun.

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Kök böri

Maniheist Uygurlardan kalma şiirler içinde bir hükümdar övgüsü de bulunmaktadır. Zieme tarafından Maniheist İranca metinler arasında bulunan bu şiir de dörtlüklerle yazılmış olmakla birlikte bunlarda baş uyak veya dörtlük alliterasyonu…