Generic selectors
Sadece birebir eşleşmeler
Başlıkta ara
İçerikte ara
Yazılarda ara
Sayfalarda ara

Uygurca 14. Ders

Uygur Türkçesi Öğreniyorum 14
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

On tötinçi (14-) Ders – Tekrar

Asıl zor kısımları atlattık, bundan sonra öğreneceğimiz her şey şu ana kadar öğrendiklerimiz üstüne kurulacaktır.

Dinleme: Bu dersin dinlemesi Sidiq Rozi adlı bir siyasetçinin siyasi konuşması. İçinde bir sürü özel isim ve siyasi terimler geçiyor, anlamak için kendinizi zorlamayın. Her geçen derste geri dönüp bunun gibi metni olmayan dinlemeleri dinlediğinizde biraz daha fazlasını anladığınızı farkedeceksiniz. Bu ilerlemenizi farketmeniz için mühimdir. Bunları dinleyin diye buraya koymamızın bir maksadı da budur.


Sıradaki derse geçmeden geniş zamanın çekimini iyice öğrenelim. Aşağıdaki tabloda gelecek zaman olarak verilmiştir. Dediğimiz gibi bu kip hem geniş, hem şimdiki hem de gelecek zaman yerine geçebilmektedir. Belki farkında değilsiniz ama 6. derste geçmiş zamanı da gördük, neredeyse bizdekinden hiçbir farkı yok. Yani şu anda dahi Uygurcayı kullanmaya başlayıp bir sürü şey ifade edebilirsiniz.

1. Tip Gelecek Zaman (Ya da geniş zaman): Bu kip ünsüz ile biten fiillerden sonra -i(<-a,-e), ünlü ile biten fiillerden sonra ise -y getirilerek yapılır. Teklik ikinci şahsın nezaket şekli -siz eki ile karşılanır: bilisiz (biliyorsunuz)

kütimen (bekleyeceğim) işleymen (çalışacağım)

kütisen işleysen

kütidu işleydu

kütimiz işleymiz

kütisiler işleysiler

kütidu/kütüşidu işleydu/işleşidu

Olumsuz şekli: kütmeymen (beklemeyeceğim), kütmeysen (beklemeyeceksin), kütmeydu (beklemeyecek); işlimeymiz (çalışmayacağız), işlimeysiler (çalışmayacaksınız), işlimeydu (çalışmayacaklar).

Sıradaki derse geçmeden aşağıdaki kelimeleri de öğrendiğinizden emin olun:

qaytmaq: dönmek (geri dönmek)

izdimek (izde-): aramak (izlemek ile aynı söz, bizde anlamı biraz değişmiş)

doppa: Uygur ve Özbeklerin milli baş giyimi

şundaq: şöyle, şunun gibi, böyle, bunun gibi

qiyin: zor

oñay: kolay, uygun

tinç: huzurlu (dinmek kökünden geliyor ve dinç ile aynı söz, bizde farklı anlamda canlandırılmış)

tinçliq: huzur, barış

añlimaq (añla-): dinlemek, işitmek (Bizdeki anlamak ile aynı söz ama Uygurcada anlamı değişmiş)

tapşuruq: ödev

işlimek (işle-): çalışmak (işlemek)

ötmek: geçmek

tamaq: yemek

meşq: antreman, pratik, tekrar, alıştırma

dem: soluk, nefes

dem almaq: dinlenmek

çüş: 1-düş, rüya; 2- öğle

némişqa: ne için, niye (néme+işqa>némişqa)

kéyin: sonra

burun: önce

birge: beraber

Aşağıdaki sözleri ise zaten biliyoruz: men (ben), öginmek (öğrenmek), öy (ev), şepke (şapka), bazar, bir, u, ular (onlar), bilen (ile), iş, qilmaq, ayağ (ayakkabı), xoş (hoş; görüşürüz), rehmet (rahmet, sağ ol), depter, barmaq (gitmek), sinip, nede (nerede), yer, bir az, edebiyat, fakultét, yémek, yataq (yatakhane), bügün, oqumaq, étmek (yapmak, yemek için), xet (hat, yazı; mektup), yazmaq, kélmek…

Kaynakça
Makale yazarı :
Bibliyografya :
Kaynak :

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Uygurca 52. Ders

Ellik ikkinçi (52-) Ders – Déhqançiliq ve Sayahet Tursun Se’ideniñ universitéttiki savaqdaşliridin biri. 1 —

Kazakça Dersleri – 12

11. dersi şimdilik atlıyorum, ileride oraya duyulan geçmiş zamanla ilgili bir kaç alıştırma koyacağım. Eğer

Anılarda Halkevleri

Almanya’dan yeni getirtilmiş (Leybold) fizik dersi araç-gereçleri, kilitli tutulan camlı dolaplarda, deney yapabilecek öğretmeni beklerken,

Mustafa Kemal bir yiğittir!

Mustafa Kemal’e son günlerde yapılan saldırılara bir cevap “Mustafa Kemal Anafartalarda doğmuştur” diyen Akşam’ın bir

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın