İç Asya Türk göçebelerinin petroglifleri

 

Geç Taştık devrinde, tahta üzerine resim yapmak sanatı da başlamış bulunuyordu. Bu resimlerin (lev. IV/a, b) – temâmen grafik (çizgilerden müteşekkil) olan tekniği petrogliflerden (kaya üzerine levhalar) geliş­miş gözükmektedir. Savaş ve sürek avı sahneleri tasvir edilmiş. Sürülen hayvanlar-arasında, bilhassa geyikler vardır. Bir resimde .bir atın sırtın­da, Türkçe «esri» denen, av için terbiye edilmiş pars görülmektedir. Atlar, küçük İç Asya atlarıdır. Uzun yeleleri ve kuyrukları ile ve üzerlerindeki damgalar ile tebârüz etmektedirler. Bunlar belki cins veya adanmış atlar­dı. Kâşğarî, «ıduk» olarak tavsif ettiği adanmış atların yelesinin kırpılmadiğini kaydeder. Taştık levhalarındaki, şahısların tasvirleri de önemli vesikalardır. Şahısların kimisi, Iç Asya göçebelerinin kıyâfeti olan çak­şır ve mintan giymişler. Savaş sahnelerinde, uzun saçlı veya topuzlu olan­ların gâlib geldiği ve kel olarak gösterilenlerin maglûblar olması dikkati çeker (Kagnılı boyları maglûb düşmanın saçını keserdi). Bazı şahıslar, Esik’de (lev. X II/a ) ve Aral bölgesinde de görüleceği gibi, maden, veya deriden küçük levhaların dikilmesinden müteşekkil zırhlar giymiştir (lev.IV /a ). Bunların başında, Kök-Türk devrinde, yüksek mertebeli kişilere mahsus olan, sivri tulgalar vardır. Zırhların kalkık yakası bir hususiyet teşkil eder. Alpler, kulağa kadar gerilebilip, okları çok uzaklara yollayan cinsden, göçebelerin geliştirdiği yaylar germektedir. Belki bu resimler, tek bir levha hâlinde, bir alpin hayatının muhtelif safhalarını tasvir etmekde idi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

 

Haber Bültenimize Kaydolun

Türkçe Tarih'in yeni içeriklerinden en önce siz haberdar olun.

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Kurt içerikli atasözleri

Kurda konuk giden köpeğini yanında götürür (Türkiye Türkçesi)Kurdun konaklığına get, köpeği de ardından apar (Kazak Türkçesi)Börünen dost olsan, itin yanında olsun (Kırım Türkçesi)İt ilen yolda ol ama çomağı elinden yere…

Tufan Efsanesi

Şamanist Türk boylarında söylenen Dünya Tufanı efsane­sine ait rivayetler birçok folklorcu ve seyyahlar tarafından tesbit edilmiştir. Bu efsanelerin temelini müslüman ve hıristiyan kay­naklarından gelen “ Nuh Tufanı hikâyesindeki unsurlar teş­…