Generic selectors
Sadece birebir eşleşmeler
Başlıkta ara
İçerikte ara
Yazılarda ara
Sayfalarda ara

Uygurca 49. Ders

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Qiriq toqquzinçi (49-) Ders – Tekrar

Aşağıdaki sözleri öğrenelim:

tetil: tatil

énik: net, açık, aşikar, anık

tuğqan: akraba (doğ-an)

tünügün: dün (dün ü gün)

ağrimaq: hastalanmak (ağrımak)

ağriq: hasta (ağrı, ağrık)

qarimaq (qara-): bakmak; ilgilenmek

evetmek: yollamak

poçta: posta

poçtixana: postahane

çoqum: kesinlikle, muhakkak

dava: tedavi, çare (devâ)

davalaş: tedavi, tedavi etme (devâlayış)

davalimaq: tedavi etmek (devâlamak)

tölimek (töle-): ödemek

naçar: kötü

aptobus: otobüs

ayrupilan: uçak

arqiliq: aracılığıyla, vasıtasıyla (arka-lı)

mezgil: süre

doxtur: doktor

doxturxana: hastahane (doktorhane)

sorimaq (sora-): sormak

rast: doğru

békitmek: kapamak, yerleştirmek

testiq: tasdik, onay

köz qarişi: görüş, fikir (göz karayışı, karamak: bakmak)

qoşmaq: eklemek, katmak

qoşulmaq: katılmak

es: hatır, akıl

eslimek (esle-): hatırlamak

Sanırım, galiba anlamlarını veren -ğu deymen ifadesini öğrenelim:

barğu deymen: var herhâlde, var sanırım

yokqu deymen: yok herhâlde

kélidiğu deymen: gelir hêrhalde (kélidu-ğu deymen)

Uygurcada -meli-malı eki yoktur. Onun yerine kérek (gerek), lazim, zörür (zaruri) gibi yardımcı sözler kullanılır.

kélişim kérek: gelmeliyim (gelmem gerek)

kélmeslikim kérek: gelmemeliyim (gelmezliğim gerek)

qilişiñ zörür: yapmalısın, yapman lazım

barmasliqim lazim: gitmemeliyim (gitmemem lazım)

Uygurcada yeterlilik halinin -(y)eley-(y)alay ile ve olumsuzun -(y)elmey-(y)almay ekleri ile yapıldığını gördük. Ancak bunun yerine -(y)işim mümkün, -meslikim-masliqim mümkün yapısı da kullanılmaktadır. İkisi arasında bağlam farkı vardır. -(y)AlAy eki daha çok bir işi yapma kabiliyeti için kullanılırken, -(i)şim mümkün ifadesi daha çok ihtimal bildirirken kullanılır.

bérişim mümkün: gidebilirim (belki giderim, gitme ihtimalim var)

béreleymen: gidebilirim (gidecek gücüm var)

Dinleme: Şiirini okuduğumuz İz romanının birinci kısmını dinleyelim.

Kaynakça
Makale yazarı :
Bibliyografya :
Kaynak :

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler
Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku