Generic selectors
Sadece birebir eşleşmeler
Başlıkta ara
İçerikte ara
Yazılarda ara
Sayfalarda ara

Uygurca 50. Ders

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Ellikinçi (50-) Ders – Xizmet ve Sodigerçilik

Yaqupçan Adildin Cennifér toğriliq añlap Cennifér bilen körüşti ve Amérikiniñ turmuşi toğrisida soridi.

1 Cennifér, añlişimçe (1) siz bir kompyutérni işlitişke bek mahir ikensiz. Şundaqmu?

2 Ançe emes.

3 Siz burun kompyutér şirkitide işligenmidiñiz (2) ?

4 He’e, işligendim.

5 Kompyutérlarni rémont qilattiñizmu (3) ?

6 Yaq, kompyutérlarni satattim.

7 Bu xizmetni némişqa davamlaşturmidiñiz?

8 Iş ornidiki şarait ançe yaxşi emes, hem maaşimu töven idi.

9 Amérikida maaş yuquri emesmu?

10 Elvette bu yerdin yuquri, biraq turmuş xiracitimu köp. Öy icarisi üçünmu xéli pul xecleymiz.

11 Amérikida öy sétivéliş tesmu?

12 Bek tes, öy nahayiti qimmet, şuña men öy sétivalalmidim. Men öy icare élip olturattim.

13 Ata-aniñizçu?

14 Ularniñ özlirniñ öyi bar. Ular 60- yillarda öyi sétivalğan. Şu vaqitta öy bahasi töven idi.

15 Ular hazir iqtisadi cehette sizge yardem béremdu?

16 Yaq, dadam pénisiyige çiqti. Maaşi ançe yuquri emes, şuña maña yardem bérelmeydu.

17 Amérikida öy sétivéliş üçün qandaq qiliş kérek?

18 Kişiler u yerde öy sétivéliş üçün bankidin qerz élişi kérek. Qerzni her yili 10 pirsent

Ellinci (50.) Ders – İş ve Ticaret

Yakupçan Adil’den Jennifer hakkında duyup Jennifer ile görüştü ve Amerika’nın durumu (hayatı) hakkında sorar.

1 Jennifer, duyduğuma göre (duyuşumca) siz bilgisayar kullanmakta (işletmeye) pek yetenekliymişsiniz, öyle mi? — 2 Pek değil. — 3 Siz önceden bilgisaray şirketinde çalışmışmıydınız? — 4 Evet, çalışmıştım. — 5 Bilgisayarları tamir eder miydiniz? — 6 Hayır, bilgisayarları satardım. — 7 Bu işi niye devam ettirmediniz? — 8 İş yerindeki durumlar pek iyi değil, hem de maaşı da düşük idi. — 9 Amerika’da maaş yüksek (yukarı) değil mi? — 10 Elbette bu yerden yüksek, ama yaşama masrafı da fazla. Ev kirası için de çok para harcıyoruz. — 11 Amerika’da ev satın almak (satıp alış) zor mu? — 12 Çok zor, ev acayip pahalı, bu yüzden ben ev satın alamadım. Ben ev kiralayıp oturuyordum. — 13 Ya anne babanız? — 14 Onların kendi evi var. Onlar 60. yıllarda ev satın almış. O vakitte ev ücreti düşük idi. — 15 Onlar size yardım veriyor mu? — 16 Hayır, babam emekli oldu. Maaşı o kadar yüksek değil, bu yüzden bana yardım edemiyor. — 17 Amerika’da ev satın almak için ne (nasıl) yapmak gerek? — 18 İnsanların orada ev satın alması için bankadan borç alması gerek. Borcu her yıl yüzde on

ösümi bilen qayturidu. Dadammu her yili 10%ni töleytti. Siz öy aldiñizmu?

19 — Yaq, bu yerdimu öy sétivéliş bek tes. Hazirçe icaride olturvatimen.

20 Şexsi öyler yoqmu?

21 — Ticaretçi yaki dihqanlarniñ özliri sélivalğan (4) şexsi öyliri bar. Adettiki kadirlarniñ öy sétivélişi bekmu qiyin. Akam ve inim ticaretçilik qilidu. Akamniñ öziniñ öyi bar, lékin inimniñ kirimi öy sétivalğudek köp emes. Şuña u öy icarige élip olturidu.

22 Öy icarisi üçün qançiliq pul kétidu?

23 Şexsi öylerniñ icarisi qimmet, lékin idariniñ erzanraq.

24 Hazir qançe éğizliq öyde olturisiz?

25 Bir éğizliqta.

faiziyle geri verir. Babam da her yıl yüzde onu öderdi. Siz ev aldınız mı? — 19 Hayır, burada da ev satın almak çok zor. Şimdiye kadar kirada oturuyorum. — 20 Şahsi evler yok mu? — 22 Tüccür ya da çiftçilerin kendilerinin inşa ettiği (salıp aldığı) şahsi evleri var. Genel olarak memurların ev satın alması çok zor. Abim ve kardeşim ticaretçilik yapıyor. Abimin kendi evi var, ama kardeşimin geliri (girim) ev satın alacak kadar fazla değil. Bu yüzden o ev kiralayıp oturuyor. — 22 Ev kirası için ne kadar para gerekiyor? — 23 Şahsi evlerin kirası fazla (kıymet), ama toplu konutların daha ucuz. — 24 Şu anda kaç kişilik (ağızlık) evde oturuyorsunuz? — 25 Bir kişilikte.

NOTLAR. — (1) Bence (méniñce), sence (séniñçe) sözlerinde saklı olan, -e göre anlamını veren -çe eki Uygurcada daha sık olarak kullanılmaktadır. kélişimçe (gelişimce, gelişime göre, geldiğime göre). — 2 -gen-ğan ekinin bizeki -miş-mış’a denk olduğunu öğrenmiştik. “işligenmidiñiz” sözünü parçalarsak “işle+gen+mu+idi+ñ+iz = işle+yen+mi+idi+n+iz” yani işlemişmiydiniz (çalışmışmıydınız) anlamındadır. İşle- kökü ünlü daralması sonucu işli-, -mu eki -idi ile kaynaşması sonucu -mi olmuştur. — 3 Fazla açıklamaya gerek yok, bizdeki yapıyla neredeyse aynı. kéletti: gelirdi, baratti: giderdi, kélettim: gelirdim… — 4 Uygurcada kelime ortasındaki b,p sesleri v’ye dönüşür. Sélivalmaq sözü salıp almak sözünün kaynaşmış halidir. p sesi ortada kalınca v’ye dönüşmüştür.

Kaynakça
Makale yazarı :
Bibliyografya :
Kaynak :

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Sarmatların Kökeni

Antik müellifler, Sarmatları önceki asırların İskit dünyasının halkı olan Savromatlarla karıştırıyorlardı. İsim benzerliği, İskitlerle kıyasla

Fatih

Fatih Sultan Mehmed, Türkiye padişahlarının en büyüklerindendir. Tarihimizin parlak bir çağında başa geçmiş, kahramanlığı, zekâsı

Uygurca 3. Ders

Üçinçi (3-) Ders – Yaxşi Yaman Adil ve Rena yéñi oquğuçilar 1 — Bu qandaq

Bu vatan..

Bu vatan, çocuklarımız ve torunlarımız için cennet yapılmaya değer bir vatandır. İşte bu memleketi böyle

Edirne uyanıyor!

Türkiye’nin en talihsiz şehirlerinden biri de Edirne’dir. Birkaç asır evvel oranın cennet gibi ma’mûr ve

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku