Yigirme toqquzinçi (29-) Ders – Salam Xelqim

Senuber Tursunniñ xelq, veten, millet söygüsi toğriliq éytqan naxşisini tiñşap sözlirini ögineyli.

1 — Salam el-yurt, salam xelqim

2 — Saña dildin, tümen tazim

3 — Méhir-söygüm saña taliq

4 — Séni küyler, küyüm-sazim

5 — Séniñ birle qişmu bahar

6 — Rahet-cennet, tomuz-yazim (1)

7 — Séniñ birle eqil taptim

8 — Séniñ birle güzel iqbal

9 — Séniñ birle qanatlandim

10 — Séniñsiz yoq, maña imkan

11 — Séniñ naxşañ yürek naxşañ

12 — Kelgin (2) dunya, qoşuldum men

13 — Bu naxşañğa seher-axşam

Yirmi dokuzuncu (29.) Ders – Selam Halkım

Senuber Tursun’un halk, vatan, millet sevgisini işlediği Selam Halkım şarkısının sözlerini öğrenelim.

1 Selam vatanım, selam halkım — 2 Sana gönülden pek çok temenna (eğiliş, reverans) — 3 Şefkatim ve sevgim sana ait (ta’alluk) — 4 Seni söyler nağmelerim — 5 Seninle kış bile bahar [olur] — 6 Huzurum, cennetim, yazım. — 7 Senin sayende hikmet buldum — 8 Seninle gelecek güzel (güzel ikbal) — 9 Seninle kanatlandım — 10 Sensiz bana imkan yok — 11 Senin şarkın, yürek şarkın — 12 Gel dünya, katıldım ben — 13 Bu şarkına sabah akşam

Şarkıda daha derslerde öğrenmediğimiz sözler:

el: 1- yurt, vatan (Rumeli) 2- halk, millet

dil: gönül (dîl)

tümen: on bin, pek çok

tazim: selam, eğilerek selam (temenna, reverans)

küy: melodi, ezgi, nağme

küylimek (küyle-): şarkı söylemek (takdir ve övgüyle)

saz: 1- saz 2- melodi, müzik

taliq (te’elluq): bağlı, ait (taalluk)

tomuz: Yazın en sıcak günleri (eyyam-ı bahur)

birle: beraber, birlikte, ile

tapmaq: bulmak

eqil: akıl, idrak, hikmet

iqbal: 1- mutluluk, saadet, talih 2- gelecek

naxşa: şarkı

qoşmaq: katmak, eklemek (çift koşmak’taki koşmak)

qoşulmaq: katılmak

seher: sabah

NOTLAR. — (1) Uygurcada kısa çizgi iki sözü birbirine bağlamak için kullanılır. Bu şarkıda eş-yakın anlamlı sözler arasında kısa çizginin kullanıldığını görüyoruz. — (2) Burada 2. tekil şahıs emir ekini görüyoruz. Bizde bunun için bir ek yoktur. Doğrudan “gel” demek başlı başına emirdir. Uygurcada da sadece “kel” demek mümkündür; ancak -gin-ğin ekini eklemek ifadeyi güçlendirir. Eski Anadolu Türkçesinde de bu ifadenin dengi -gil-gıl ekiyle yapılırdı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

 

Haber Bültenimize Kaydolun

Türkçe Tarih'in yeni içeriklerinden en önce siz haberdar olun.

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Kök böri

Maniheist Uygurlardan kalma şiirler içinde bir hükümdar övgüsü de bulunmaktadır. Zieme tarafından Maniheist İranca metinler arasında bulunan bu şiir de dörtlüklerle yazılmış olmakla birlikte bunlarda baş uyak veya dörtlük alliterasyonu…