DERSİ BURADAN DİNLEYİN:

Ikkinçi (2-) Ders

Bir adem kiçik balidin aşxanidiki nersilerniñ atilişini sorivatidu.

1 Bu nerse néme?

2 Bu çoka.

3 Çokimu (1) ?

4 He’e, çoka.

5 Avu nerse néme?

6 U texse.

7 Avuçu (2) ?

8 Qaysi? Mavumu?

9 Yaq, avu nerse.

10 U istakan.

11 Bu bala kim?

12 Bu Erkin.

13 U adem kim?

14 U mu’ellim.

15 Avuçu?

16 U sidiq. Umu mu’ellim.

17 Adilmu mu’ellimmu?

18 — Yaq, u mu’ellim emes. U oquğuçi.

İkinci (2.) Ders

Bir kişi küçük çocuktan yemekhanedeki şeylerin isimlerini (isimlendirilmesini) soruyor.

1 Bu şey (nerse, nesne) ne? — 2 Bu yemek çubuğu. — 3 Çubuk mu? — 4 Evet, çubuk. — 5 Şu şey ne? — 6 O tabak. — 7 Ya bu? — 8 Hangisi? Bu mu? — 9 Hayır, şu şey. — 10 O bardak. — 11 Bu çocuk kim? — 12 O Erkin. — 13 O adam kim? — 14 O öğretmen (muallim). — 15 Ya şu? — 16 O Sıdık. O da öğretmen. — 17 Adil de mi öğretmen (muallim mi)? — 18 Hayır, o öğretmen değil (i-mez). O öğrenci (okuyucu).

[![Divanyolu-inek-saban]()]()

NOTLAR. — (1) Yemek çubuğu anlamına gelen “çoka” sözüne bir ek getirildiğinde çoki haline girmektedir. Uygurcada sonda bulunan açık heceye bir ek geldiğinde a ve e ünlüleri i’ye dönüşür. Tıpkı Türkiye Türkçesinde de aslı “gele-yorum” olan sözün ünlü daralması sonucu “geliyorum” olması gibi. Bu ünlü daralmasının neye göre gerçekleştiğini ileride tekrar tekrar gördükçe daha iyi anlayacağız. — (2) Bizdeki “ya” sözünün karşılığı olan -çu, Uygurcada sözün başına geçmek yerine ek halinde sözün sonuna geçer. Avu-çu: Ya bu?

YENİ SÖZLER:

Xam Sözler: Adil, adem, aşxana, aşu, avu, Erkin, emes, bala, u, bir, texse, çaşqa, çoqa, depter, jornal, Sidiq, sinip, şu, qaysi, qeğez, qelem, kitap, kiçik, kim, gézit, luğet, avu, mu’ellim, muşu, nerse, néme, némisçe, he’e, orunduq, oğul, oğul bala, oquğuçi, u, ular, üstel, isim, inglis, inglisçe, yaq, yéñi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

 

Haber Bültenimize Kaydolun

Türkçe Tarih'in yeni içeriklerinden en önce siz haberdar olun.

Bunları da okumak isteyebilirsiniz

Kök böri

Maniheist Uygurlardan kalma şiirler içinde bir hükümdar övgüsü de bulunmaktadır. Zieme tarafından Maniheist İranca metinler arasında bulunan bu şiir de dörtlüklerle yazılmış olmakla birlikte bunlarda baş uyak veya dörtlük alliterasyonu…