Kül Tigin

Kül Tigin -  Tuğrul Çavdar 2019 fontu
Kül Tigin - Tuğrul Çavdar 2019 fontu
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Gök istiklalinin kurtarıcısı öldüğü vakit biri sekiz, diğeri yedi yaşında iki çocuk bırakmıştı. Bunlardan birincisi sonradan Bilge adıyla kağanı olan Mergen, öteki ırkımızın sayılı ve örnek kahramanlarından ’dir.

Babalarının Tanrı’ya ve istan topraklarına kavuştuğu sıralarda bu iki çocuk pek küçük olduklarından tahta, amcaları Kapağan Kağan geçmişti. Kapağan çağı, Gök lerin en parlak zamanlarından oldu. Kapağan birçok srler yapmış, İlteriş’in gidemediği yerlerdeki leri bile birliğe sokmuş ve Çin’i, akınlarından baş kaldıramaz hale getirmişti. İlteriş’in yiğit oğulları bu srlerin çoğunda bulunup milletlerine ve amcalarına büyük hizmetler yaptılar.

lüğe şanlı zaferler dıran Kapağan, son zamanlarında bazı kararsız ve lüzumsuz hareketlere başlamış, milletine zulüm eder olmuştu. Bu yüzden bazı boylar gücenmişler, birliğin dağılma tehlikesi baş göstermişti. Kapağan, bu kötü hareketinin karşılığını pek acı ödedi, pusuya düşürülerek öldürüldü. Bu ölüm, millet işlerindeki haksızlığın haklı cezası idi. İşte bu karışık ve tehlikeli zamanda İlteriş oğullarının istan tahtını elde etmeleri için büyük bir ç oldu. Fakat İlteriş’in çocuklarının tahtı elde etmeleri ortaya bir mesele koymuştu: Acaba bir yaş aralı iki kardeşten hangisi kağan olacaktı? Bu sorunun karşılığında bu iki yiğitinin örnek meziyetlerinden birini buluyoruz.

Çünkü tahtı Mergen’e göre kahraman kardeşine layık, içinse ağasına ait sayılıyordu. İlteriş çocuklarının kağanlıkta gözleri yoktu. Onların ülküleri ırklarına hizmet etmek, dağılmakta olan birliği yeniden kurmaktı. Bilhassa bu ateşle yanıyordu. Kağan olmak değil, kağan buyruğundaki orduları yürütmek, düşmanları tepelemek, dağılmış boyları bir bayrak altında toplamak istiyordu.

İki yiğit kağanlığı birbirlerine kabul ettirmek için çok uğraştılar. Sonunda , kendinden bir yaş büyük olan ağasını razı etti. Mergen, lerin kağanı oldu. de ağasının buyruğunda ordu kumandanı…

, Mergen’i kağan olmaya razı ettiği zaman millet hiç de iyi durumda değildi. İki kardeş, babalarının ve amcalarının kurtarıp yücelttiği milletin adı sanı yok olmasın diye gündüz oturmadan, gece uyumadan çalışmaya başladılar. Ölesiye, bitesiye çalıştılar. Son yıllar içinde bütünlüğünü kaybetmiş olan lüğü eski haline getirinceye kadar uğraştılar.

, daha amcası zamanında srlerde bulunmaya başlamıştı. O vakit on altı yaşlarında idi. Yaşça küçük, fakat ruhça çok büyüktü. Bu yaştan sonra bir daha hemen hiç oturmadı. Otuz bir yıl durmadan çarpıştı. ’in düşmanlarla ve birliğe girmek istemeyen boyları ile yaptığı savaşlar birer destandır. Daha yirmi yaşlarında bir gençken 50.000 kişilik bir kuvvetle ilerleyen bir Çin generaline karşı erlerinin başında ve yaya olarak saldırıp düşmanı darmadağın etmiştir.

, pek şanlı savaşlarından birini yirmi bir yaşında iken yaptı. Vuruşmada o kadar yiğitçe saldırışlar yaptı, o derece korkusuz çarpıştı ki, beğleri bu savaştaki kahramanlığını hiç unutamadılar. , bu çarpışmada üç defa at kaybetti. Vurulan her attan sonra bir yenisine biniyor, yine saldırıyordu. En son bindiği doru atın üzerinde çarpışırken yüzden çok ok, pusatlarına ve atının zırhlarına rastladı. Lakin Tanrı yiğidini koruduğu için hiç birisi yüzüne ve başına gelmedi. Sonunda o ordu savaş yerinde yok edildi.

yirmi altı yaşında iken kahraman larla çarpıştı. Onları basmak için ordusuyla karları sökerek Kögmen dağını aştı. Ser ırkdaşları ile bir yaman vuruştu. Bir ak aygır üzerinde olarak saldıran , erlerinden birini okla vurdu, ikisini arka arkaya mızrakladı. Yiğit lar, kahraman önünde boyun eğdiler.

Aynı yıl güçlü Türgişler’le vuruştu. Bu savaş için ordusunun başında dağını aşarak, İrtiş ırmağını geçerek yürüdü. Bora gibi saldıran ırkdaşı Türgişler’e karşı, kasırga gibi karşılık verdi. Ercesine vuruştular. Türgişler yiğit kişilerdi. Fakat ’e karşı durmak mümkün mü? Onlar da boyun eğdiler.

Otuz bir yaşında Karluklarla karşılaştı. Alp Salçı adlı ak atının üzerinde savaşan Gök çocuğu onlara da diz çöktürdü.

Hep savaşan ve hep yenen Gök kahramanının savaşları birbirine benzer: Hepsinde büyük kahramanlıklar ve hepsinde zafer… , bunlar arasında en büyük savaşını Dokuz boyu ile yapmıştır. O yıllarda Dokuz çok güçlenmişlerdi. Bilge Kağan’ın eşsiz kardeşi onları da alt etmek için bir yılda beş vuruşma yapmak zorunda kaldı. İlk karşılaşmada , Azman adlı ak atıyla vuruştu. Erlerinin yanında, önünde vuruştu. Arka arkaya altı tane Dokuz erini kargıdan geçirdi. Ordular göğüs göğüse geldiği zaman yedincisini kılıçladı. Dokuz usta askerlerdi. Ama Gök yiğitlerinin önünde onlar da diz çöktüler.

Beş savaşın en kanlısı sonuncusu oldu. Dokuz bu vuruşmada çok korkunç saldırılarla Gök karargâhını ele geçirmek istediler. Eğer karşılarında olmasaydı geçirebilirlerdi de… Fakat ’in elinden karargâhı zapt etmek kolay mı idi? Gök prensi bu savaşta görülmemiş şekilde çarpıştı. Ögsüz adlı atının üstünde olan , Dokuz ın bütün akınlarını önledi, dağıttı. Karargâha saldıranlar yiğitleri idi. Fakat yiğitler yiğidi idi. Bu vuruşmada yalnız o dokuz er sançtı. Ve karargâh Gök lerde kaldı.

Bu çarpışma ’in son savaşı oldu. Onun bütün hayatınca birliği için çarpan ve çırpınan kalbi bu savaşta durdu.

Gök lerin yiğit çocuğu birliği uğrunda şehit düştüğü zaman kırk yedi yaşında idi. Otuz yıldan beri çok savaş ında bir kahramanlık abidesi gibi dolaşan gövdesini istan toprakları bu yaşta aldılar.

Beş yiğidini kaybeden eli yaslara büründü. Bilge Kağan büyük yuğ töreni yaptırdı. Başta Çin olmak üzere her yerden heyetler geldi. Fakat bütün bunlardan ne çıkardı?

Toprak ana milyonlarca oğlunun yanına bu oğlunu da almıştı. Kağanın yası sonsuzdu. Böyle bir kardeş için sonsuz yas denizlerine dalınmaz mı idi?

, millet yolunda toprağa düşeli bugün bin iki yüz yıldan çok oluyor. Acaba Doğu eli yeni bir ’i veya ’leri ne zaman yetiştirecek?

Kaynakça
Makale yazarı :
Nejdet Sançar
Bibliyografya :
Kaynak :

Irkımızın Kahramanları,  Aylı Kurt Yayınları, 1943, s. 15-17

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Hürriyet yolunda

Mustafa Kemal’i, üçüncü sınıfta meş­gul eden en önemli şey, işte bu hürriyet meselesi idi, bunu

Ramazanoğulları Beyliği’nin kuruluşu

Ramazanoğulları Beyliği’nin kuruluşu, Küçük Ermenistan Krallığı’nın yıkılma süreciyle paralel gelişmiştir. Memlûklerin Ermeniler üzerine yaptıkları sEferlerde

Pervasız Turgud

“Şu Malta şövalyelerine bak! Yanakları bir korku ve dehşet hissile mütehassıs imiş! İspanya, İtalya tarafından

Şeyh Sait davası

Şeyh Sait askeri birlikler tarafından esir edildikten sonra en yakın şehir merkezlerinden biri olan Varto’ya

Sarmat Devri

M. Ö. III. yüzyılda Doğu Avrupa’nın bozkırlarına yeni göçe­be kabileleri – Sarmatlar – hâkim oldu.

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku