Çingiz Han

Cengiz Han'ın Pekin'e girişi. Reşîdüddîn'in Cami’üt-Tevarih adlı eserinden.
Kaynak: Wikimedia Commons'tan Özgür medya deposu
Cengiz Han'ın Pekin'e girişi. Reşîdüddîn'in Cami’üt-Tevarih adlı eserinden. Kaynak: Wikimedia Commons'tan Özgür medya deposu
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Mogolistan’daki kabilelerin birbirleri ile durup dinlenmeden boğuştukları on ikinci yüzyılın ikinci yarısında bir kaç kabilenin başı olarak yaşayan Yesükey Bahadır’ın, 1155’de bir çocuğu dünyaya gelmişti. Bir avucu kapalı olarak doğduğu ve avucu açılınca içinde bir damla kan pıhtısı olduğu söylenen bu çocuğa Temüçin adını koymuşlardı. İşte; hayata avucunda taşıdığı kanla çıkan bu mini mini Temüçin, sonradan bütün leri bir bayrak altında toplayıp tarihin en büyük imparatorluğunu kuracak olan giz Kağan’dır.

Temüçin, babasının yerine geçtiği vakit henüz ufak bir çocuktu. Talih ona hayli uzun sürecek sıkıntılı ve ıstıraplı bir hayat çağı hazırlamıştı. Çok karışık olan on ikinci yüzyıl tarihinin kavgalarına o da karışacak, savaş içinde büyüyüp yetişecekti. Temüçin, hayatın karşısına diktiği bütün fırtınalara karşı göğüs germesini bilmiştir. Çektiği ıstıraplar iradesini çelikleştirmiş, fakat hayattan aldığı derslerle pişmiş ve yetişmiştir.

1207 yılı ’i, giz Kağan olarak selâmlayan tarihtir. Çünkü Mogolistan’daki nüfusu günden güne artan Temüçin, kendisine düşman olan kabileleri bir bir yok ettikten sonra, bir kurultay toplayıp imparatorluğunu bu yılda ilân etmiş ve giz adını almıştır. Temüçin’in ve ordularının dünyaya nam vermesi bundan sonra başlar.

giz, dünyaya çok büyük işler yapmak için gelmişti. O, dağılmış ve birliğini kaybetmiş olan leri bir araya toplayacak, ırkının düşmanlarını tepeleyecek ve üstünlüğünü dünyaya bir yol daha gösterecekti. Tanrı, bu işleri yapabilecek kahramanlığı ve dehayı ondan esirgememişti. giz Kağan, Tanrının bu lûtfundan tam olarak faydalanmıştır.

Bu kadar çok işi yapabilmek için güçlü ve büyük bir makine yaratmak lâzımdı. giz, bu büyük makineyi yaratmış, onu askerlik, disiplin ve yasa temelleri üzerinde yükseltmiştir. Ordu, bu makinenin işleyen büyük kolu idi. Disiplinde birinci ve vuruşmada kabiliyeti dehşetli erlerden mürekkepti. Bu müthiş kuvvetlerin kumandanları da çok ustaca seçilirdi. Onun içindir ki, en büyük çarkından en küçük koluna kadar şaşmadan işleyen bu makine çok büyük işler yaptı.

Koca ’in ilk hesabı iki seferde görüldü. 1216 yılı geldiği zaman şimalî imparatorluğuna eklenmiş ve giz’ln önünde durulmaz orduları Batı’ya dönmüşlerdi. Batı’da ilk yumruğu Harzemşahlar İmparatorluğu yedi. İçinden çökmüş olan bu İmparatorluğu giz ordularının önünde çabucak boyun eğdi. Bundan sonra yenilmez ordular birçok kollara ayrılarak ilerlemeye devam ettiler. Bir yandan Hint, bir yandan ve şimali ele geçirildi, Ermenistan bir hamlede çiğnendi. in işi bitirildi, Ruslar kolayca alt edildi. Bu ülkelere, giz ordularından önce, bu önünde durulmaz müthiş kuvvetlerin namı ve korkusu geliyordu. Bu korku o kadar büyüktü ki çok defa kaleler dayanmayı bile göze alamıyor, hemen boyun eğiyordu. Dayanmak kararını verenler ise kalelerinin yerle bir edilmesine sebep oluyorlardı. Çünkü giz orduları en güç setleri bile bir hamlede yıkabilen coşmuş sellerden farksızdı. Çiğneyip geçiyorlardı. Ve makine öyle işliyordu ki önünde durulmaz orduların seller gibi akışına giz’in ölümü bile engel olamamıştı. Moskova’nın zaptından sonra türlü kollardan ilerleyen orduları Lehistan’ı çiğneyip Macaristan’a bile girmişlerdi. Hiçbir kuvvet bu akışını durduramamıştı.

Dünya tarihinin tanıdığı en büyük imparatorluk, işte bu büyük makinenin işlemesi ile kurulmuştur. ’nın Doğu uçlarından Avrupa’nın göbeğine kadar uzanan o kadar geniş topraklar üzerinde bayrağının yıllarca dalgalanması giz’in kahramanlığı, dehası ve iradesi sayesindedir. Bu kahramanlık, deha ve irade giz’i zaferlere ve şanlara götürdü. Bu şanlar ve zaferlerledir ki dünyanın en büyük imparatorluğunu kurmak şerefi ler’in oldu.

’ün bu ulu çocuğu “giz orduları” adlı o müthiş ve yok edici kuvveti, ırkının birliğini kurmak için meydana getirmişti. Bu ordular nerede varsa oraya kadar gideceklerdi. En büyük kumandanlarından biri ’ın zaptı için izin istediği zaman giz, şu buyruğu vermişti:

“Madem ki ’ta da var, orayı da alınız!…”

Evet, nerede varsa oraya gidilecek ve bulunan ve olan her toprak devlete eklenecekti. giz, bu ülküsüne ulaşmış, ırkının birliğini kurarak lüğü dünyaya baş eğdiren güç haline erdirmiştir.

giz. 1227’de Tankut seferine çıkmıştı,. Tankutlar’ı ortadan kaldırıp cenubi ’i zapt etmek ve ’da hâkimiyetine girmemiş olan bu son toprak parçasını da imparatorluğa eklemek istiyordu. Ömrünün pek çok yıllarını savaş ında geçiren ulu kağan, bu son seferine çıkarken yetmiş iki yaşında bulunuyordu. Bu ihtiyar yaşında bile lük için fayda ve zafer aramakta idi. Lakin yolda birdenbire hastalandı. Ölüm, nin bu muhteşem kahramanını son bir zaferden mahrum bıraktı. Her şeyi alt etmesini bilen giz, ölüm önünde boyun eğmişti.

Kaynakça
Makale yazarı :
Nejdet Sançar
Bibliyografya :
Kaynak :

Irkımızın Kahramanları, Aylı Kurt Yayınları, 1943, s. 21-22

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Afşarlı Nadir

Türk Milletinin anayurtları Türkistan ve Türkiye’de kurduğu devletler, tarih boyunca kurulmuş olan bütün devletlerin en

Bir Gecede Cahil Kalmak

Hayır, merak ediyorum da; “Yaptığı devrimleri doğru bulmadığım yönleri çok harf inkılabını bir gecede yapıp

Şeyh Sait davası

Şeyh Sait askeri birlikler tarafından esir edildikten sonra en yakın şehir merkezlerinden biri olan Varto’ya

Han-Pergen ve geyik

Han-Pergen ata bindi, atını epey sürdü, Uçsuz bucaksız gökte, açılmış bir yol gördü. Bir geyik

Uygurca 21. Ders

Yigirme birinçi (21-) Ders – Tekrar Derslerin çeyreğini bitirdik. Buraya kadar gelebildiyseniz ne âlâ. Ara

Yeni lisan

Eski Lisan Nedir? Asla konuşulmayan, Latince ve İbrânice gibi yalnız kendisiyle meşgul olanların zevk ve

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku