Meşrutiyetin ilânı arifesinde Mustafa Kemal

Osmanlı ordusunun stajyer subayları. Soldan sağa: Halil, Mustafa Kemal ve Lütfi Müfit (Beyrut, 1906) -  Kaynak: Wikimedia Commons'tan Özgür medya deposu
Osmanlı ordusunun stajyer subayları. Soldan sağa: Halil, Mustafa Kemal ve Lütfi Müfit (Beyrut, 1906) - Kaynak: Wikimedia Commons'tan Özgür medya deposu
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

’in, yakından şa­hidi olduğum ve bizzat kendi ağzından dinlediğim Serez seya­hati şöyle başlamış, şöyle bitmişti:

Serez mıntakasında bir binbaşı istibdat idaresi aleyhinde beyanatta bulunmuş, Sultan Hamid’e atıp tutmuştu.

– Başımızda Sultan Hamid ve onun hafiyelere dayanan idaresi varken, bu memleket terakki edemez. Önce onu başı­mızdan atmalıyız.

Demişti. Bir casus da bunu saraya jurnal etmişti. Tahki­kat yapılması için bu işe o zaman Merkez Kumandam olan Yarbay Nazım Bey memur edilmişti. Nazım, Binbaşı En­ver’in eniştesi idi. Genel Merkez, Nazım’ı bu işten menetmek çarelerini aradı. Ne olursa olsun, vak’a mahalline gitmemeliy­di. İttihatçı subaylardan ve cemiyet üyelerinden Mustafa Necib’e (Bâbıâli baskınında öldürülen ittihatçı fedailerden) gö­rev verildi.

O gün, Müşirlik Dairesi’nden çıktıktan sonra Rahmi Bey’i gördüm.

– Nazım Bey’in işi halledildi.

Dedi. Fakat nasıl halledildiğine dair bir şey söylemedi. Ben de sormadım. Olayın tafsilâtım o akşam öğrendim. İsma­il Canbulat, bir iş bahane ederek Nazım Bey’in evine gitmiş, Enver’in delâletiyle kendisini görmüş, Mustafa Necib de o sı­rada dışarda bulunuyormuş ve pencereden Merkez Kumanda­nına ateş etmişti.Olay 29 mayıs 1908 de cereyan etmişti. Yarbay Nazım ’a çağırıldı. Olayın tahkikatına bu sefer ’dan değil, ancak orduca tâyin edilecek bir me­murun gidebileceği fikri telkin olundu. Bu vazife Mustafa Ke­mal’e verildi. Serez Tümeni ve Mıntakası Kumandanı Müşir (Mareşal) İbrahim Paşa idi. Oğlu Albay Nurettin (30 Ağus­tos 1922 Başkumandanlık Meydan Savaşı’nda 1. ’na kumanda etmiş olan Nurettin Paşa) Bey de kendisiyle beraber bulunuyordu. Nurettin Bey, İttihatçılarla temas ha­linde idi.

, önce Serez’e gitti. Müşir İbrahim Paşa’yı ziyaret etti. , kısa bir mülakattan sonra duru­mu kavradı. Müşir Paşa, mıntıkası dahilinde Sultan Hamid ve idaresi aleyhinde hiç bir ferdin bulunamayacağını padişaha temin etmişti. Buna rağmen bahis konusu binbaşı hakkındaki jurnal, Sultan Hamid’in itimadını sarsacak mahiyette idi. Jurnalda yazılanlar tahakkuk ederse, sonuç İbrahim Paşa’nın aleyhinde olurdu. Paşa’nın endişesini iyice sezen kendisine teminat verdi:

– Paşa hazretleri, mıntakanız dahilinde Zatı Şahane aleyhinde bir ferdin bulunabileceği m e’mul değildir. Verilmiş olan jurnal muhteviyatının mahallinde tahkiki taraf-ı devle­tinizden kurulmuş inzibat ve telkin edilmiş olan sadakat his­lerini kolaylıkla belirtecektir. Arzu buyurursanız, yapacağım tahkikat raporunun bir suretini de size göndereyim.

İbrahim Paşa, ’in bu sözlerinden memnun olmuştu. Oğlu Nurettin Bey’e, izaz ve ikram edilmesi ve olay yerine seyahat için de her türlü kolaylığın gösterilmesi emrini verdi. ’in yaptığı tahkikatın sonucu binbaşıyı ardı. Jurnal vereni de iftiracı durumuna sokup cezalan­dırdı.

İbrahim Paşa’ya gelince, padişaha kendi mıntakası dahi­linde aleyhtar bir ferdin bulunmadığını ( !) ispatlayarak hakkındaki emniyet ve itimadı bir kat daha kuvvetlendirdi. Hal­buki, Serez Tümeni’ndeki genç subayların çoğunluğu Cemiyeti içinde görev almışlardı.

Kaynakça
Makale yazarı :
Ali Fuat Cebesoy
Bibliyografya :
Kaynak :

Sınıf Arkadaşım Atatürk, İnkılap ve Aka kitabevleri, İstanbul – 1967, s. 126 – 127

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Yeni bir tarih yapacağız!

Türkiye’nin bugünkü mücadelesinin yalnız Türkiye’ye ait olmadığını, bütün arkadaşlarımız ifade etmiş iseler de,bunu bir defa

Türk sözü

Şimdiye kadar birçok Kitaplar ve risaleler çıktı. Kimse alıp okumuyordu. Muharrirler: Ah bizim Türkler… diye

Azerbaycan Türkleri

Azerbaycan halkının ulu kökleri daha MÖ III. bin yıllardan Azerbaycan topraklarında yaşayan Kutiler, Lullubeler, Kaslar,

Bir olay ve hatıra

“Okul idaresinin aldığı bütün tedbirlere rağmen yatakhanede gizli gizli okuduğumuzu nasıl unutabilirim. Mustafa Kemal bir

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku