Ötüken Dağları

Orhun'dan geniş görünüş -Frithjof Spangenberg - Kendi çekimim, CC BY-SA 2.5 - Kaynak: Wikimedia Commons'tan Özgür medya deposu
Orhun'dan geniş görünüş -Frithjof Spangenberg - Kendi çekimim, CC BY-SA 2.5 - Kaynak: Wikimedia Commons'tan Özgür medya deposu
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

dünyâsının erken devirdeki merkezi sanılan Kög­men dağlarına dönerek, bu merkezden bu sefer Doğuya doğru ilerliyeceğiz. Doğu cihetinde ilk merhalemiz, boyların Kuzey kuşağının en doğudaki illeri olan, Kök-lerin «ıduk» (mukaddes) vatanı (bugünki Hangay) dağları çevresidir. dağları (47° 60’K, 92°50’D) Kögmen dağlarının bir az güney-doğuya devâmıdır. Böylece dağ­ları, Kögmen dağlarına nisbeten, daha az soğuk bölgede bulunmaktadır.

Yine de, toprak altındaki buzların erimediği «tayga» iklîmi, dağ­larında bile kendini duyurmakta, 4300 metreye kadar yükselen zirveler­deki çıplak kayalar ve seyrek çam ve kayın ağaçları ile tezâhür etmek­tedir.. Yeri tam tesbit edilemiyen «-yış» ın ( ormanlı dağı­nın) daha mülayim, bir yamaç olduğu anlaşılır. Selenge ırmağı, dağlarının batısında bulunan kaynağından, Doğuya doğru 500 km kadar akdıkdan sonra, kolları olan ve Togla ırmaklarının sularını da ala­rak, Kuzeye, ne (57°K, 103-106°D) akar. Kögmen silsilesinin en Kuzey-Doğudaki kayalık zirveleri bulunan ve deniz gibi geniş ve için­ de adalar olan şiddetli «tayga» iklimindedir. Kayalık ve buz­lu toprakda ancak seyrek çam ormanları bitmektedir. Yerler yosun kap­lıdır. İç göçebe ının motiflerinden geyik ve Kâşğarî’nin «sıgun» dediği, Kök- kağanlarının tamgasında yer alan dağ keçisi (lev. XXX IX ) bu illerde yaşar. Göllerde, yine ongunlarından olan Kuzey ikliminin su kuşları, yabani kaz, kuğu ve turnalar uçuşur. Bu bölgede tatlı ve tuzlu sulu göller bulunmaktadır.

dağlarının güney eteklerinde ve ile Togla ırmakları kıyılarında, başka bir iklim, bozkır yaylaları, başlamakdadır. Bozkır yay­laları çoban boylar için elverişli, geniş otlaklardır. 48°K, 87°D çevresin­den itibâren, Doğu silsilesi, 1000 km kadar, Güney-Doğu istie­tinde uzanır. Doğu ın yamaçları bozkır yaylalar ve zirveleri al granit taşından, çıplak kayalardır. Zirvelerden yuvarlanan al granit kayalarına, daha sonra, Kök-ler heykeller oyacakdı. Kök-lerin yer tanrısı âyînininde belki bu çıplak dağlarda yapıldığını Üçüncü bölümde görece­ğiz. çe «tagı», bugün Mogollarca tâki denen yabani küçük atlar hâla Doğu silsilesinde yaşamaktadır.

Kaynakça
Makale yazarı :
Emel Esin
Bibliyografya :
Kaynak :

İslamiyetten önceki Türk kültür Tarihi ve İslama giriş (Türk kültürü el kitibı, II, cild l/b’den ayrı basım, Edebiyat Fakültesi Matbaası İstanbul 1978, s. 30-31

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Göde Göde – Babrabubrik

Birbirine zıt gibi gözüken “Yağmur- Güneş” töreninin yağmura mahsus olanının Anadolu’da, güneşe mahsus olanın ise

Hazar Etrafının Bin Yıllığı

Lev Nikolaeviç Gumilyov “Tisyaçeletie Vokrug Kaspiya” Azerbaydjanskoye Gosudarstvennoye İzdatel’stvo, Baku 1991, 312 s. (L.N. GÜMİLEV,

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku