Mustafa Fevzi Çakmak

1876’da İstanbul’da doğdu. 1896’da Harp Okulu’nu bitirdi. Aralık 1898’de Harp Akademisi’nden mezun oldu. Ocak 1896’da teğmen, Mart 1897’de üsteğmen, Aralık 1898’de kurmay yüzbaşı, Şubat 1901’de kıdemli yüzbaşı, Nisan 1902’de binbaşı, Temmuz 1906’da yarbay ve Aralık 1907’de albay olmuş iken Ağustos 1909’da Tasfiye-i Rüteb Kanunu ile rütbesi tekrar binbaşılığa indirildi. Eylül 1910’da yarbay, Kasım 1913’te albay, Mart 1914’te tümgeneral, Temmuz 1918’de korgeneral, 3 Şubat 1920’de Harbiye Nazırı oldu. 3 Mart 1920’de Sadrazam Ali Rıza Paşa’nın istifasıyla açığa alındı. 8 Mart 1920’de kurulan Salih Paşa Kabinesi’nde tekrar Harbiye Nazırlığına getirildi. 8 Nisan 1920’de kabinenin çekilmesiyle nazırlık görevi son buldu. Bundan sonra millî orduda resmen görev almak üzere Anadolu’ya geçip 27 Nisan’da Ankara’ya geldi. 3 Mayıs 1920’de Kozan Milletvekili sıfatıyla Millî Savunma Bakanlığı’na seçildi. 9 Kasım 1920’de diğer görevlerine ek olarak Genelkurmay Bakanlığı Vekilliğine atandı. 24 Ocak 1921’de önceki görevlerinin yanı sıra Heyet-i Vekile Başkanı oldu. 5 Ağustos 1921’de Millî Savunma Bakanlığı görevinden çekilip asaleten Genelkurmay Bakanlığına getirildi. 3 Nisan 1921’de orgeneral, 31 Ağustos 1922’de mareşal oldu. Temmuz 1922’de Heyet-i Vekile Başkanlığı görevinden istifa etti ve Genelkurmay Bakanı olarak kaldı. 3 Mart 1924’te Genelkurmay Başkanlığına atandı. 31 Ekim 1924’te milletvekilliğinden istifa etti. 12 Ocak 1944’te yaş haddinden emekliye ayrıldı. 1946’da İstanbul Milletvekili seçildi. 1950’de vefat etti.

Kaynak:

T.C. Genelkurmay Başkanlığı, Türk İstiklal Harbi’ne Katılan Tümen ve Daha Üst Kademedeki Komutanların Biyografileri, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1989.