Generic selectors
Sadece birebir eşleşmeler
Başlıkta ara
İçerikte ara
Yazılarda ara
Sayfalarda ara

“Öğretmen” Mehmet Akif Ersoy

Taha Toros Arşivi, Dosya No: 134-Mehmet Akif Ersoy
Kaynak: İstanbul Şehir Üniversitesi Arşivi
Taha Toros Arşivi, Dosya No: 134-Mehmet Akif Ersoy Kaynak: İstanbul Şehir Üniversitesi Arşivi
“Öğretmen” Mehmet Akif Ersoy
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

“O çocuklarla beraber, gece gündüz didinin.

Giden üç yüz senelik ilmi tez elden edinin.” [1]

’un üstün vasıflarının arasında en az bilinenlerden biri onun “eğitimci” yönüdür. Akif, çeşitli okullarda ve Dar-ül Fünun’da edebiyat öğretmeni olarak görev yapmıştır. Bu görevleri süresince eğitimimizin tarihini sorgulamış; geleceği üzerine fikir yürütmüş olan Akif, günümüze ışık tutacak tespit ve önerilerde bulunmuştur. eğitimini aldığı branşın da etkisiyle tabiata, sanata ve eğitime gerçekçi bir bakış açısı ile yaklaşmıştır. Akif eğitimin başlangıç noktası olan ailenin önemini babasından örnek vererek anlatır:

“Benim hem hocam, hem de babamdır; ne biliyorsam kendisinden öğrendim.” [2]

Akif’e göre eğitim-öğretimde temel alınması gereken kavramlar “marifet” ve “fazilet”dir. Marifet, bilim ve teknik beceriler kazanılarak; fazilet ise insanın manevi yönünün güçlendirilmesi ile elde edilebilir. Akif, “Asım”da marifetin ahaliye saadet vereceğini, bunu fazilet ile tamamlayabilirsek memleketimiz için en hayırlı sonucun gerçekleşebileceğini anlatmaktadır. Sadece fazilet ile bir gelişmenin sağlanamayacağı, manevi yönün tek taraflı gelişmesinin insanları miskinliğe sevkedeceği hususlarında bizleri uyarır. , marifet ve fazilet kazanılmaya çalışılırken taklitçilikten uzak durulması gerektiğini ısrarla vurgular. Ona göre hayatının her kademesi taklide dayalı bir topluluk asla bir millet oluşturamaz.

Akif hem mektep hem de medrese eğitimi hakkında bilgili bir eğitimci olarak, her iki kurumu da yapıcı bir şekilde eleştirmektedir. M. Akif, Süleymaniye Kürsüsü’nde eserinde medreselerin ilk dönemlerinde halkı cehaletten kurtardığını anlatır. Medreselerin son dönemlerinde ise uyguladıkları program ile ne bu dünyada ne de öbür dünyada bir yere varılamayacağını Safahat’da defalarca vurgulamıştır. Bu konuda bizleri, “O nesl-i kerimin vefasız evladı” nesilleri sorumlu tutar. Safahat’ın altıncı kitabında “Köse İmam” ve “Hocazade” sembolleri ile medrese ve mekteplere eleştirilerini, önerilerini ifade eder, “eğitim ideali”ni açıklar. Akif’e göre medreseler yeni İbn-i Sina’lar, Gazali’ler yetiştirmekten çok uzak; mektepler ise teoriden pratiğe geçiş noktasında yetersizdir. Akif, bu sorunların ortadan kaldırılabilmesi için eğitim-öğretimde ikiliğin ortadan kaldırılması gerektiğini açıkça belirtir.

“Vahdetin tertemiz alnında ne çirkin bu yara

Hadi iş gör bakalım, var mı imkanı? Nerede!

İkilik, azmine hail kesilir her yerde.” [3]

Mehmet Akif, eğitim-öğretimin “milli” olması gerektiğini, dolayısıyla “Gayr-i müslim” okullarının çocuklarımıza zarar verdiğini düşünmektedir. Bizlere, “Bana dersanelerini açık tutan dini müslüman mektebi gösterebilir misiniz ki, içinde Hristiyan öğrenci bulunsun?”[4] sorusunu sorar. Milleti ve diyaneti hakkında bilgisi olmayan masum evlatlarımızı bir takım “yabancılara” teslim edebilen babaları düşüncesizlikle suçlar. “Zengin, orta halli, züğürt, elhasıl hepimiz mektepsizlikten maarifsizlikten şikayet ediyoruz; fakat hiçbirimiz bu derdin çaresini bulmak istemiyoruz.” [5] Akif bu sözleri ile döneminden günümüze ışık tutmakta; toplumdaki tüm bireylerin eğitim-öğretim faaliyetleri için elele vermesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu noktada insanımıza azmi ve çok çalışmayı öğütler; “kendiniz yanacaksanız bile evlatlarınızı yakmayın” uyarısında bulunur. Mehmet Akif, “atom kudretini tahsil etmesi için” Asım’ı batıya göndererek bilimsel çalışmaların önemi üzerine derin mesajlar vermektedir. Fen diyarını bir pınara benzetir; gençlerimizden batı ve doğu arasında bir “bilim kanalı” oluşturmalarını ister. Akif, ülkemizin bir yığın kuvveti olduğunu, ne yazık ki o kuvvetlere eller kadar hakim olamadığımızı söyler. O dönemde bilimsel eğitimin hala memleketimize tam manasıyla girmediğini, okuyup yazdığını sananların ise hiçbir işe yaramayan teorik bilgiler ile vakit öldürdüğünü ifade eder. Arkadaşı Ferit Kam’ın bir eseri ile ilgili yorumunda hem Şark’ı hem de Garb’ı özümseyen bir sanatçının eserlerinin ölümsüz olabileceğini belirtir.

Mehmet Akif, eğitim anlayışında en önemli noktalardan biri olarak “Beden Eğitimi”ni gösterir. Ona göre fiziksel olarak gelişen bir insanın şahsiyeti de gelişecektir. Sıhhatli bir bedenin getireceği ruh sağlığının tamamlayıcısı “Milli Ahlak” olmalıdır. Bu düşüncesini “Lafı bol, karnı geniş soyları taklit etme; Sözü sağlam, özü sağlam adam ol, ırkına çek.” [6] sözleri ile vurgular. Akif eğitimde dayak yerine sevgi ve şefkatin daha etkili olduğunu “Gül değil, kıl bile bitmez sopa altında!” [7]

sözü ile ifade eder. “Küfe” manzumesinin kahramanı Hasan vasıtasıyla çocukların küçük yaşlarında çalışmak yerine okuması gerektiğini ikaz eder. Akif, köylülerimizin cehaleti konusunda da suçun onlara ulaşamayan, ülkemiz okumuş kesiminde olduğunu anlatır. Eğitim-öğretim görmüş insanlarımız ile halk arasındaki uçurumu kapatmamız gerektiğini düşünür ve halkın anlayacağı bir dilde yazmak, konuşmak gerektiğini vurgular. Akif, eğitimde ezberciliğin çocuklarımıza çok zarar verdiğini şu sözü ile açıklar:

“Düşünüyorum da, sekiz yaşında ezberlediğim bir çok ibareleri, ancak otuz sene sonra anlayabildiğimi görüyorum! Tabii on beş yaşlarında iken okuduklarımı anlayabilmeye ömrüm müsait olmayacak…”[8]

Akif’e göre ideal öğretmen imanlı, edepli, liyakatli ve vicdanlı olmalıdır. Alanında yeterli bilgi sahibi olmayan bir öğretmenin öğrenciler karşısında aciz kalacağını, başarılı olmak isteyen çocuklarımızın öğretmenlerini soruları ile harekete geçirmesi gerektiğini ifade eder. Mehmet Akif, niteliksiz öğretmenlere “çekirge ordusu” adı vererek, milletimizin geleceğini kasıp kavuracak yetersiz kişilerin çocuklarımızdan uzak tutulması noktasında bizleri uyarır. Milli Mücadele’yi kazanacak olan ordunun “Muallim Ordusu” olacağını bize Prusya ordusundan misal vererek açıklamaya çalışır.

, şanlı tarihimizde “Milli Eğitim” hususunda gayret göstermiş kıymetli büyüklerimiz arasında müstesna bir yere sahiptir. Bizlere düşen ecdadımızı, eserlerini daha iyi anlamaya çalışmak ve eğitim-öğretim alanında tarihimizden istifade etmektir. Bu hususta son sözü Akif’e bırakıyor, aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum…

“Maarif… Maarif!… Bizim için başka kurtuluş çaresi yok; eğer yaşamak istersek her şeyden evvel maarife sarılmalıyız. Dünyada maarifle, din de maarifle, ahiret te maarifle… Hepsi, herşey maarifle kaim.” [9]

Kaynakça

[1] – M. Akif Ersoy, Safahat, İnkılap Kitabevi, 1963, s 442

[2] – Eşref Edip, Mehmet Akif, İst.: Asar-ı Milli Kütüphanesi Neşriyatı, 1938, s. 518

[3] – Ersoy, a.g.e., (Altıncı Kitap), s. 394

[4] – Mehmet Akif Ersoy, “Hasbihal”, Sırat-ı Mustekim, sayı: 108, s. 59.

[5] – Ersoy, a.g.m., s. 59

[6] – Ersoy, a.g.e., (Yedinci Kitap), s. 510

[7] – Mehmet Akif Ersoy, Safahat VI. Asım, s. 365.

[8] – Mehmet Akif Ersoy, S. Müstakim, c. IV. Sayı 93, s. 264

[9] – Ersoy, Mevi’iza, Sebilu’r-Reşad, sayı 231, s. 393.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

İskilipli Âtıf

Öyle zamanlara denk geldik ki, Milli Mücadele zamanında kim milletin yanındaysa onlar artık hain! O

Türkçü başöğretmen Atatürk

Atatürk’ün eğitim anlayışında Türklük, Türkçülük ve Millilik temel hedeftir. Başöğretmen Atatürk eğitim alanındaki sözlerinin büyük

Cehalet Boyunu Geçmiş

Açıkça itiraf etmek gerekirse, ben ömrüm boyunca bu kadar cehaletin dibinde yaşayan bir insan daha

Kasım-ı Kamberalp Meseli

Ağzından kaymak köpük saçaraktan, tozu dumana kataraktan, baştan ayağa gök tere bataraktan, bir alay yoldaşını

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku