Eyalet

Osmanlı İmparatorluğunda en büyük sivil veya askeri yönetim birimi. Arapça idare etme, valilik görevini yapma anlamındaki “iyalet” kelimesinden gelmektedir.  XVI. yüzyılda ve daha önceler eyalet tabiri, beylerbeylik ve vilayet tabirleri…

Evlad-ı Fatihan Teşkilatı

1697’de çıkarılan bir hatt-ı hümayun ile Rumeli’de meskun yörük taifelerinin dönemin askeri ve iktisadi ihtiyaçlarına göre tanzim edilmesi.[1] [1] M. Tayyib Gökbilgin, Rumeli’de Yürükler, Tatarlar ve Evlâd-ı Fâtihân,  İstanbul: İstanbul…

Evlad-ı Fatihan

Rumeli’nin Manastır, Pirlepeviç, Tikveş, Demirhisar, Serez Zihne, Vodina Yenice, Langaza, Drama şehir-kasabalarında ve bunların civarında oturan Rumeli fatihlerinin evlatları ile bu kıta feth olundukça Anadolu’nun muhtelif yerlerinden getirilip iskan edilmiş…

Evlad-ı Ekber/Erşad

1. Ahmed devrinde değişen saltanat veraset usulü, hanedanın en yaşlı üyesinin tahta geçme geleneği. [1] [1] İsmail Katgı, “Osmanlı Devleti’nde Siyaseten Katl (Hukuki Maiyeti, Sebepleri, Usulü, İnfazı ve Sonuçları)”, Uluslararası…

Etnik Grup

Ayırt edilebilir dil, din, örf, âdetler ve müesseseler arasındaki farka göre yaşayan insanlar. Bir etnik grubun oluşabilmesi için ana kültür kalıbının her parçasında farklılık söz konusu olması gerekir.[1] [1] Mustafa…

Eşraf

Osmanlı şehir toplumunda devlet ile reaya arasındaki ilişkileri düzenleyen grup. [1] [1] İbrahim Özcoşar, “Şehir ve Eşraf: Osmanlı Diyarbekir’inde Eşraf”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy. 53, Bahar 2015,…

Esnek Döviz Kuru Sistemi

Esnek kur sistemi döviz kurunun piyasalarda serbestçe değişebildiği ve döviz arz/talebindeki değişmelerin cari kura yansıyarak dengeyi sağladığı sistem.[1] [1] Ahmet Okur, “Türkiye’de İzlenen Esnek Kur Politikasının Ekonomik İstikrar Üzerindeki Etkileri”,…

Eşkinci Ocağı

Yeniçeri sorunu sebebiyle II. Mahmud döneminde kurulan talimli askeri sınıf.  25 Mayıs 1826’da toplanan Osmanlı ümerası imparatorluğun iç ve dış durumunu gözden geçirdikten sonra, talimli asker yetiştirilmesi yolunda fikir birliği…

Esir

Fıkhi bir terim olarak savaşta diri olarak ele geçirilen erkek muharip unsuru, müslümanların güç kullanarak boyun eğdirip ele geçirdiği hür akıllı savaşçılar.[1] [1]Mehmet Birsin, “İslam Devletler Hukukunda Savaş Esirlerine Uygulanan…

Esami Defteri

Yeniçeri Ocağına bağlı yeniçerilerin künye, istihkak ve ulufelerini havi olan kayıt. Yeniçeri katibinin tuttuğu esami defteri ile yoklama yapılır ve bu defterde yazılı olanlara sahihü’l esami denirdi.[1] [1]Pakalın, Tarih Deyimleri…