Hutbe

Cuma namazından önce minberde hatip tarafından yapılan konuşma, hükümranlık alameti.[1] [1] Zeki Salih Zengin, “Osmanlılar Döneminde Yaygın Din Eğitimi Faaliyeti Olarak Hutbeler”, ÇÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 17, sy.…

Hünkar İskelesi Muahedesi

Kavalalı Mehmed Ali Paşa ihtilafı hasebiyle Osmanlı İmparatorluğunun 8 Temmuz 1833’te Rusya ile imzaladığı altı açık, bir gizli maddeden oluşan karşılıklı savunma muahedesi.[1] [1] Fatih Gencer, “Hünkâr İskelesi Antlaşmasını Hazırlayan…

Humbara

Demirden farklı ağırlıklarda ve büyüklüklerde yapılan, içine patlayıcı madde doldurulan yuvarlak bir çeşit mermi. El ile atılanlara humbara-i dest, havan ile atılanlara humbara-i kebir denilmektedir. Bu mermiyi kullanan nefere humbaracı,…

Hümanizm

İnsandaki temel özelliklerin geliştirilmesini amaç edinen zihnî ve felsefi akım,[1] insanın fert olarak hiçbir kayda bağlı olmaksızın yetişmesi kaydını güden cereyanın ifadesi.[2] [1] Muhsin Kadıoğlu, “Hümanizm”, Sosyoloji Konferansları, sy. 157,…

Hulafa-i Raşidin Devri

Dört halife devri. 632 ile 661 yılları arasında İslam devletine -sırasıyla- Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’nin başkanlık etmesi.[1] [1] Mustafa Fayda, Hulefâ-yı Râşidîn Devri, İstanbul: Kubbealtı…

Hükumet Darbesi

Devlet iktidarının, genellikle silahlı kuvvetler tarafından şiddet yoluyla, demokratik ve anayasal olmayan bir çerçevede bir anda ele geçirilmesi. Hükûmet darbesinin başarılı örnekleri arasında 1967’de Yunanistan, 1973’te Şili ve 1980’de Türkiye’deki…

Hukuk Devleti

XIX. yüzyılda devlet kuramının ve siyasi alanın temel öğelerinden biri haline gelen ilke, modern devletin hukuk aracılığıyla sınırlandırılması.[1] [1] Berke Özenç, Hukuk Devleti, İstanbul: İletişim Yayınları, 2014, s. 16.

Hududname

Osmanlı ülkesinin sınırları dâhilinde vakıf ve mülk statüsündeki toprakların; mezra, mahalle, köy, nahiye, kaza, sancak ve eyalet gibi idari birimlerin ve Osmanlı İmparatorluğu ile diğer devletlerin sınırlarını belirlemek için tutulan…

Hüccet-i Şeriyye

III. Selim devrini sona erdiren Kabakçı İsyanı sonrasında tanzim edilen evrak, asilere getirilen genel bir af. Sözcük kadı huzurunda, taraflardan birinin ikrarını, diğer tarafın bu ikrarı tasdikini içeren ve bir…

Hristiyanlık

Günümüz Filistin bölgesinde doğan ve Nasıralı İsa merkezinde oluşan misyoner karakterli bir din. Başlangıçta Yahudiliğin bir uzantısı gibi görünen, İsrail Oğulları için geleceği vaat olunan Tanrı Krallığı’na vurgu yapan Hristiyanlık,…