Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yazı Kategorileri
Yayınlanma Tarihi 13 Haziran 2016 - 18:00
Son Düzenlenme Tarihi 13 Haziran 2016 - 15:12
TÜRK TOPLUMUNUN ÇAĞDAŞLAŞMASININ KAVŞAK NOKTASINDA İDEALİST BİR DAVA ADAMI ZİYA GÖKALP: "AYDIN KAVRAMI"

TÜRK TOPLUMUNUN ÇAĞDAŞLAŞMASININ KAVŞAK NOKTASINDA İDEALİST BİR DAVA ADAMI ZİYA GÖKALP: "AYDIN KAVRAMI"

Gökalp, Türk siyasal, sosyal ve düşün hayatına önemli etkilerde ve katkılarda bulunmuş bir düşünür, siyaset ve eylem adamıdır. Tanzimatla başlayan Türkiye’nin modernleşme ve Batılılaşma serüveninde önemli bir köşe taşıdır. O, Osmanlı imparatorluğu ile Türkiye Cumhuriyeti arasında bir köprü olmuştur. Bu bağlamda gerek Cumhuriyet Türkiye’si ideolojisinin şekillenmesinde ve gerekse Atatürk’ün düşün sistemi üzerinde Gökalp’ın etkisi yadsınamaz. Aynı şekilde çağdaş Türk ulusçuluğunun kan bağı ve ırk gibi biyolojik esaslara dayanmayan, sadece ulusal duygu ve hasletler üzerinde yükselen çağdaş niteliğinin oluşmasında onun düşünceleri büyük rol oynamıştır. O, ulusçuluğu tanımlarken Türk, Türk kanı, Türk ırkı gibi kavramlardan değil, etnik ve dinsel inancı ne olursa olsun kendini bu ülkeye ait hissetme olgusundan hareket etmiştir. Bugünkü Atatürkçü Türk ulusçuluğu da bu temel parametre üzerinden tanımlanmaktadır. Bu anlamda Gökalp’ı ırkçılıkla ve Turancılık’la suçlayanlar, Gökalp’ı yeterince anlayamamış ve onun düşünce dünyasının derinliklerine inememiş demektir.

Aynı şekilde kültür ve medeniyet konusunda yaptığı inceleme ve

çalışmaların büyük çoğunluğu günümüzde geçerliliğini hâlâ sürdürmektedir. Küreselleşen dünyamızın en büyük sorunu olan kültür emperyalizmi, kültürel homojenitenin Batı’nın emperyal değerleri ekseninde oluşturulmaya çalışıldığı, halkların tek tipleştirilmesinin yoğunluk kazandığı ortamda O’nun düşünce ve önerileri büyük önem arz etmektedir. Ulusal toplumsal kimliklerin korunmasının tek yolu ulusal kültürlerin yaşamasına ve gelişmesine bağladır. Gökalp’ın vurguladığı anlamda ulusal kültürümüze sahip çıkmayıp, kültür emperyalizmine boyun eğersek, Amerikan İmparatorluğu’nun yeni bir eyaleti ve küresel köyün bir hanesi olmaktan kurtulamayız. Bu bağlamda Gökalp’ı yeniden okuyup anlamada ve günümüze uyarlayarak değerlendirmede sayısız yararlar olduğu kanısındayız. Aydın konusundaki düşünce ve açılımları aydın kavramlaştırmasında, aydın tipolojisinin oluşumunda bir anahtar görevi görmekte ve aydın problematiğinin çözümünde katkı sunmaktadır. Onun aydınlar teorisi günümüzde hâlâ geçerliliğini sürdürmektedir ve evrensel aydın tipolojisi ile de uyumluluk göstermektedir. O, ulusal bilinç ve kültürden yoksun,

toplumuna ve kendi kültürüne yabancılaşmış aydın tipine karşı çıkarken; sadece aldığı eğitimle halktan ayrılan, ancak kendi ulusal kültürünü özümsemiş, toplumdan kopmamış ve toplumu ileriye taşımayı, toplumu çağdaş uygarlığa ulaştıracak aydın tipini savunmaktadır. Dünyanın hiçbir yerinde aydınların kendi halklarına yabancılaşarak toplumunu değiştirip dönüştürdüğüne tarih tarih olmamıştır. Gökalp’ın anlayışında aydın bir köprü işlevi üstlenmektedir.

KAYNAK: TÜRK TOPLUMUNUN ÇAĞDAŞLAŞMASININ KAVŞAK NOKTASINDA İDEALİST BİR DAVA ADAMI ZİYA GÖKALP: AYDIN KAVRAMI

Ahmet MAZLUM - Arş. Gör., Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü - Sivas

Haydar GÖLBAŞI - Öğr. Gör., Cumhuriyet Üniversitesi Cumhuriyet Meslek Yüksekokulu - Sivas

GÖRSEL: HALKA DOĞRU DERGİSİ

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+1
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.