Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yazı Kategorileri
Yayınlanma Tarihi 19 Aralık 2016 - 20:23
Son Düzenlenme Tarihi 19 Aralık 2016 - 20:23
TÜRK COĞRAFYA BİLİMİNE ADINI ALTIN HARFLERLE YAZDIRAN HARPUT'LU BİLİM ADAMI PROF. DR. M. REŞAT İZBIRAK (HARPUT 1911- İSTANBUL 1998)

TÜRK COĞRAFYA BİLİMİNE ADINI ALTIN HARFLERLE YAZDIRAN HARPUT'LU BİLİM ADAMI PROF. DR. M. REŞAT İZBIRAK (HARPUT 1911- İSTANBUL 1998)

Necat Çetin
Prof. Dr. Reşat İzbırak, 1911 yılında Harput'ta dünyaya geldi. Kayseri Lisesini bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Coğrafya Bölümüne girdi ve 1934 yılında buradan mezun oldu. 1935 yılında Devlet Sınavlarını kazandı ve ihtisas yapmak üzere Berlin Üniversitesine gönderildi. Bavyera Dağlarında "Geomorphologische Studien im Westlichen Bayerischen Walde" konulu tezi ile doktorasını hazırladı. 2. Dünya Savaşının zorlukları içinde 1939 yılında yurda döndü ve yeni kurulmuş olan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde asistan olarak göreve başladı. 1944 yılında "Yukarı Kızılırmak Bölgesinin Batı Çevrelerinde Jeomorfoloji Araştırmaları" konulu çalışması ile doçent ve 1953 yılında da profesör oldu. Bu tarihten, emekli olduğu 1981 yılına kadar Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Coğrafya Bölümünün "Fiziki Coğrafya ve Jeoloji Kürsüsü" başkanlığını sürdürdü.

Prof. İzbırak, Türkiye'de modern coğrafya biliminin kuruluş ve gelişmesinde önemli yeri olan coğrafyacılardandır. Coğrafya konularının bütünlüğünden hiç ayrılmadan, fıziki coğrafyanın ve jeomorfoloji'nin bilimsel önemini ve arazi kullanımında bu alanlardan sağlanacak bilgilerin gerekliliğini daima vurgulamış, bu yaklaşımı tanıtan, örnek çalışma ve yayınlar yapmıştır.

Prof. İzbırak'ın yetişme yılları 2. Dünya Savaşı’nın etkileriyle çok sıkıntılı bir döneme rastlamıştır. Bu durum, Türkiye'nin en çetin bölgelerinde yaptığı arazi çalışmalarının, bunları değerlendirdiği yayınlarının önem ve değerini artırmaktadır. Yukarı Kızılırmak, Uzunyayla, Kayseri yöreleri ile Hakkâri-Van yöresindeki coğrafya araştırmaları o dönemde, çoğu katır sırtında dolaşarak yaptığı çalışmaların ilk akla gelenleridir.

Buna karşılık, Prof. İzbırak'ın yetişmiş bir bilim adamı olarak faaliyet gösterdiği yıllar Türkiye'de coğrafya biliminin gelişme dönemine rastlamaktadır. Bu dönemde ihtiyaç duyulan ders kitaplarının hazırlanmasında Ankara grubunun en aktif ve verimli üyesi olmuştur. Fiziki Coğrafyanın hemen bütün konularında, özellikle jeomorfoloji alanında çeşitli ders kitapları yayınlamış ve bunlar öğrencilerinin yetişmesinde önemli katkılar sağlamıştır.

Prof. İzbırak'ın çok ilgi duyduğu, alanına orijinal katkılar sağladığı konulardan biri de coğrafya terimleridir. Genellikle halk dilinden derlediği, Türkçe kökenli kelimeleri coğrafya terimleri olarak tanımlamış ve hazırladığı kapsamlı "Coğrafya Terimleri Sözlüğü" ile yayınlayarak kullanımını yaygınlaştırmaya çalışmıştır.

Prof. İzbırak'ın bir başka önemli çabası da Türkiye'de "Jeomorfoloji" biliminin gelişimi, tanınması ve bu alanda yetişenlerin statülerinin belirginleşmesi üzerine olmuştur. 1960'lı ve 1970’li yıllarda "Jeomorfolog" kadrosunun tanımlanması için ilgili devlet kuruluşlarına yazılan raporlardan çoğunun altında O'nun imzası bulunmaktadır.

Prof. İzbırak, 1952 yılından itibaren, Harita Genel Müdürlüğü nezdinde, gelişen değişik statülerdeki askeri okullarda harita subaylarına "Jeomorfoloji" dersleri vermiş, büyük gurur duyduğu bu hizmetleri sırasında "Sistematik Jeomorfoloji" kitabı iki defa basılmıştır. 1943-1981 yılları arasında 33 cilt olarak yayınlanan "Türk Ansiklopedisi"nin yazı kurulundaki çalışmaları da yine uzun süreli, önemli katkısının bulunduğu hizmetlerindendir. 1981 de emekli olduktan sonra ise Lise Coğrafya Ders kitapları yazmış ve bunların çok sayıda basımları yapılmıştır. 1998 yılında İstanbul'da vefat etmiştir.

MAKALENİN TAMAMINI OKUMAK İÇİN: TÜRK COĞRAFYA BİLİMİNE ADINI ALTIN HARFLERLE YAZDIRAN HARPUT'LU BİLİM ADAMI PROF. DR. M. REŞAT İZBIRAK (HARPUT 1911- İSTANBUL 1998)

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+44
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.