Yükleniyor...

Necat Çetin

Uzman Tarih Öğretmeni

Yazı Hakkında

Yayınlanma Tarihi 05 Ekim 2016 - 19:45
Son Düzenlenme Tarihi 03 Ocak 2019 - 21:52
TİRE ASRİ MEZARLIĞINDA BULUNAN BİR EFE -ZEYBEK MOTİFLİ MEZARTAŞI KİTABESİ

TİRE ASRİ MEZARLIĞINDA BULUNAN BİR EFE -ZEYBEK MOTİFLİ MEZARTAŞI KİTABESİ

Mezartaşları hem ebedi yönden hem de sanat yönünden bizlere kaynak teşkil etmektedir. Mezartaşlarında ölen kişi ile ilgili bizlere bazı fikir verebilmektedir. Osmanlıda kadın mezartaşları daha karşından göründüğünde hemen belli olmaktadır. Mesela kadının baş tarafı genellikle çiçek süsü kabartma ile süslenmiştir. erkeklerin ise baştaşlarında genellikle toplumdaki tanıma biçimi veya sınıfını belirleyen serpuşlarla bize bilgi verir.

Tire asri mezarlığında bulunan ve bu konuda hemen hemen hiç karşılaşılmayan örneğe sahip bir Efe-zeybek mezartaşı dikkati çekmektedir . Başındaki çiçek motifli fesinden tutunda cepkeni, cemadanı, tüfeği, tabancası, silahlığındaki fişekleri ile mermer üzerine usta işçilikle yapıldığı her halinden belli olan bir zeybek mezartaşı kendini adeta ben buradayım demektedir. Mezartaşını yakından incelediğinizde bir zeybeğin nerdeyse tüm zeybek-efe kostümü yani giysileri taş üzerine kabartma şeklinde silahları ile birlikte motiflendirilmiştir. Kitabenin üzerinde metni vardır. Metinlerin
üzerine motifler ustaca işlenmiştir.

Ahmevt (Ah ölüm)
Cihâna doymadı cânım
Ecel tutdu girîbânım
Verdi el-hak fermanım
Böyle emr etti Sübhânım
Molla Veli oğlu Ahmed oğlu
Zeybek Veli ruhuna Fatiha
1335

Mezartaşı Zeybek veli'ye aittir. 1335 yani 1919 yılında vefat etmiştir. Aile mezarlığı alanında kız kardeşine ait bir mezartaşı daha bulunmaktadır. Kitabeye göre Kızkardeşi Fatma 1310 yılında vefat etmiştir. Zeybek Veli, 7/9/1320 tarihli nüfus esas kaydına göre Tire Küçükkale köyündendir. Hane:25 kaydında "Bacaksızoğlu Mola Veli" yazmaktadır. Küçükkale 1883 doğumluymuş. Babası Ahmet. Annesi ise Hatice. Kız kardeşi Fatma. Kayda göre 3.2.1913 tarihinde Torbalı Tepeköyden 1897 doğumlu Ahmet kızı 1897 yılı doğumlu Ayşe ile evliymiş. Mezartaşında ölüm yılı 1919 yazıyor. Kayda göre ise 11.12.1915 yılında ölmüş . Aile SÜNE soyadını kullanmış. Ailenin kaydı şuan kapalı kayıt.Yani nesli devam etmemektedir.

[caption id="attachment_17381" align="aligncenter" width="501"]Zeybek Veli'nin Tire asri mezarlıkta bulunan mezartaşı kitabesi (Necat Çetin arşivi) Zeybek Veli'nin Tire asri mezarlıkta bulunan mezartaşı kitabesi (Necat Çetin arşivi)[/caption]

[caption id="attachment_17380" align="aligncenter" width="270"]Mezartaşının çizimi (Okan Akşit) Mezartaşının çizimi (Okan Akşit)[/caption]

Kaynak:

Necat Çetin arşivi
Sinan Kahyaoğlu arşivi
Tire Küçükkale köyü nüfus esas defteri (Köy muhtarlığı arşivi)
Sabri Yetkin, Egede eşkiyalar, Tarih Vakfı Yurt yayınları, İstanbul, 2003.

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+9
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.