Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yayınlanma Tarihi 28 Nisan 2015 - 09:57
Son Düzenlenme Tarihi 03 Ocak 2019 - 21:52
Milli Mücadele'den Kahraman Bir Kadın, "Melek Reşit Hanım"

Milli Mücadele'den Kahraman Bir Kadın, "Melek Reşit Hanım"

Melek Reşit Hanım

Büyük Görsel: Anadolu Kadınları

Müdafa-i Vatan Cemiyeti Nizamnamesi

Melek Reşit Hanım da Ulusal Bağımsızlık Savaşı’nın örgütlenme evresi olarak kabul edilen 1919 yılı içinde, kuruluşuna ön ayak olduğu Sivas Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti aracılığıyla ülkenin kurtuluşuna dolaylı ama kesin bir katkı sunmuş kadınlardandır.

Melek Reşit Hanım’ın fikirleri ve duyguları hakkında bir hükme varmak için hiç kuşkusuz, Cemiyet’in başkanı olarak birinci derecede etkin olduğu faaliyetleri değerlendirmeyi gerektirmektedir. Yaptığı konuşmalar ve Cemiyet yazışmalarında somutlaşan düşünceler açısından bakıldığında; Osmanlı Devleti’nin son dönemi, Birinci Dünya Savaşı sonrasında cereyan eden siyasal gelişmelerde ABD’nin ve İtilaf devletlerinin rolü konularında ortalama bir bilgi birikimine sahip olduğu, Anadolu’da yaşanan gelişmeleri bu bilgi temelinde değerlendirdiği söylenebilir. Melek Reşit Hanım Sivas’ta bir cemiyet kurma girişiminde; eşinin ilin valisi olmasının, Sivas Kongresi’nin bu şehirde akdedilmesinin cesaretlendirici ve teşvik edici olduğu muhakkaktır. Ancak söz konusu dönemde, geleceğin belirsizliği sebebiyle, kişilerin, Anadolu Hareketi’nin mi yoksa İstanbul’un mu yanında yer alması gerektiği konusunda anlaşılabilir bir kararsızlık duygusunu taşıdığı da unutulmamalıdır. Bu koşullarda Melek Reşit Hanım’ın yürüttüğü çalışmaları ve net bir biçimde Mustafa Kemal’in safında yer almasını, mücadeleci, bağımsızlıkçı kişiliğine yormak yanlış olmasa gerektir. Başkan olarak, başka illerde Cemiyet’in şubelerinin açılması konusundaki çabası ve başarısı da, Melek Hanım’ın, küçük bir şehirde sıkıldığı için kendini oyalamaya çalışan bir bürokrat eşi değil, memleketin kurtuluşu için samimiyetle çalışan bir Türk kadını olduğunu kanıtlamaktadır.
Anadolu Hareketi’nin başlangıçtan itibaren, İstanbul karşısında gayrı meşru bir hareket konumunda bulunmasından dolayı, halkla bütünleşme yolunda ciddi sıkıntılar yaşadığı hatırlanmalıdır. Bu çerçevede, Cemiyet’in yeni şubelerinin açılması, daha fazla kadının dolayısıyla daha fazla erkeğin Ulusal Mücadele’ye destek vermesi anlamına gelmiştir. Anadolu’da işgalcilerin sebep olduğu insanlık dışı olaylara dikkati çekebilmek için ABD ve bazı Avrupa devletlerinin Cumhurbaşkanlarının eşlerine telgraf çekilmesini de, Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında cari olan mücadele metotlarından oldukça faklı, kadınca bir yöntem olarak değerlendirmek gerekmektedir. Maddi yokluklar içinde sürdürülen silahlı mücadele yıllarında, askerler için çorap ördürmek ve kurban derilerini nakde çevirmek, yetim kız çocukları için kavurma yapmak gibi faaliyetleri de Melek Hanım başta olmak üzere Türk kadınının geleneksel kucaklayıcılığının ve şefkatli yüreğinin nişanesi olarak yorumlamak hakşinas bir tutum olacaktır.

ULUSAL BAĞIMSIZLIK SAVAŞI’NIN ÖRGÜTLENME AŞAMASINDA MELEK REŞİT HANIM VE FAALİYETLERİ

Necdet AYSAL, Öğr. Gör. Dr., Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü
Hasan DİNÇER, Öğr. Gör., Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+186
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.