Yükleniyor...

Tarihçi

Bot/Robot

Yazı Hakkında

Yazı Kategorileri
Yayınlanma Tarihi 01 Nisan 2017 - 18:00
Son Düzenlenme Tarihi 03 Ocak 2019 - 21:52
İSMAYIL HAKKI  BALTACIOĞLU

İSMAYIL HAKKI BALTACIOĞLU

ÇAĞININ ÖNÜNDE KOŞAN BİR AYDIN: İSMAYIL HAKKI BALTACIOĞLU

Mehmet GÜNGÖR

Mehmet Güngör, Öğrt. Gör., Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi

Ulus-devlet anlayışına sahip olan Baltacıoğlu, Cumhuriyet döneminin başöğretmeni, sosyoloji alanında laik, batıcı ve milliyetçi resmi ideolojiyi savunmuş, dinsel olguyu resmi ideoloji içerisinde görmeyi arzulamış ve bunun içinde çaba harcamıştır. Laiklik anlayışı, toplumsal yapı ve bütünlükçü yaklaşım ile çalışmalarında toplumsal sorunları irdelemiş, eğitim sistemini, gericiliği bağnazlığı, Mecelleye dayalı Osmanlı hukuk sistemini kesin bir dille eleştirerek Cumhuriyet ilkelerinden yana kesin bir tavır almıştır. Cumhuriyet ideolojisinin “Türk’e ve Batı’ya Doğru” tezlerine “Din” tezini de ilave etmek istemiştir. Gelenek, Kemalizm ve Milliyetçilik anlayışları arasında sıkı bir ilişkinin varlığından söz etmiş, günümüz toplumunu atalarına bağlayan inançlara, mitlere, masallara, göreneklere, ön yargılara dikkat çekmiştir (İren, 1997, s. 88).

Sonuç olarak resmi ideologluğu benimsemesine ve Türk düşün dünyasına çok sayıda eser üretmesine rağmen düşünce dünyamızda yeterince kadri bilinmemiş, görüşleri fazlaca yankı bulmamıştır. Bu durumu Türkiye’nin Batıya benzer bir şekilde sınıfsal dönüşümler geçirmemiş olmasına bağlamak olasıdır. Bilindiği gibi Batı’da reform hareketleri, milliyetçi oluşumlar ve burjuvazinin gelişimi paralellik gösterir. Kutsal din kitaplarının ana dillere çevrilmesi, ulusal kiliselerin kurulması, ulus-devletlerin oluşturulması, burjuva sınıf ve düşüncesinin Ortaçağ’a, eski rejime karşı
yürüttüğü ideolojik savaşımın parçaları ve aşamalarıdır. Bu konuları eserlerinde dile getiren ve burjuva ideolojilerini savunanlar bugün bile dünyanın önemli düşünürleri arasında yer almaktadır. Türk toplumunun tarihsel gelişim içerisinde oluşturduğu mirasa bakıldığında Batı toplum yapısı ile örtüşmemektedir. Batılı anlamda feodalite ve
ona karşı mücadele eden bir burjuva sınıfı hiç olmamıştır. 2000’li yıllarda yönetim süreci bile ana hatları ile siyasi erklerin dışında, kutsal devlet çerçevesinde belirlenmekte ve biçimlenmektedir. Baltacıoğlu’nun etkin bir düşünür olamamasının nedenleri arasında Türk siyasetini yönlendiren ideolojik söylemden çok farklı görüşler ileri sürmüş olmasında aranabilir. Ayrıca Baltacıoğlu belirli düşünceleri açısından katı bir tutum içerisinde hiçbir zaman olmamış, islamcı ve sosyalist çevrelerden uzak durmuş, muhafazakar/modernist bir çizgide olmasına rağmen Kemalistler tarafından da benimsenmemiştir. Oysa ki, Baltacıoğlu Kemalist devrimleri destekleyen yazılar yazmış, dil devrimini, Halkevleri ve Köy Enstitülerini savunmuştur. Her kesim Baltacıoğlu’nda kendisinden bir şeyler bulmuş, yine her kesim Baltacıoğlu’nu bütünü ile benimseyememiş, uzak ve soğuk durmuştur. Kendisi ve görüşleri hakkında yüksek
lisans ve doktora çalışmaları yapılmış ancak Türk millî eğitim sisteminde hak ettiği ilgiyi görmemiş ve tarihsel birikim yeterince değerlendirilmemiştir.

MAKALENİN TAMAMINI OKUMAK İÇİN: ÇAĞININ ÖNÜNDE KOŞAN BİR AYDIN: İSMAYIL HAKKI BALTACIOĞLU

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+0
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.