Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yayınlanma Tarihi 13 Eylül 2015 - 11:52
Son Düzenlenme Tarihi 09 Temmuz 2016 - 19:09
Fatih Devrinde Topçuluk-II

Fatih Devrinde Topçuluk-II

Büyük çaplı toplarla atılacak gülleler, Karadeniz sahillerinden getirilen kara bir taştan ve mermerden imal edildi. İstediği işçiyi alan ve ordunun imkânlarından faydalanan Urban, Edirne’de üç ay süren meşakkatli bir çalışmanın ardından topun kalıbını hazırladı. Döküm işi tamamlandıktan sonra yapılan deneme atışları başarıyla gerçekleştirildi. O devirde muharebe meydanlarında kurulan seyyar dökümhanelerde de top dökümü yapılıyordu. Urban, biri Edirne’de, diğeri de İstanbul surlarının önünde kurulan seyyar dökümhanede olmak üzere, iki büyük topun dökümünü gerçekleştirdi.

Yalnız şu gerçeği unutmamak gerekir ki, fetihten sonra da Osmanlı hizmetinde kalmaya devam eden Urban’ın çalışmaları, topçuluk sahasında o devirde yapılan faaliyetler nazara alındığı zaman oldukça sınırlı kalıyordu. Zira Urban, Osmanlı ordusunun İstanbul kuşatmasında sahip olduğu irili ufaklı yüz elliyi aşkın topun, büyük olanlarından iki tanesinin dökümünü gerçekleştirdi. Fakat Devlet-i Âliye üzerine düşeni yaptı ve hizmetinden dolayı Urban’a hazineden para ödendi. Muhasara için dökülen toplardan biri, diğerlerine göre daha büyüktü.

Çok büyük bir emek ve masraf neticesinde dökülen bu topa, “Şâhî” adı verildi. Yapımı üç ay süren topun çevresi iki buçuk metre, güllelerinin ağırlığı ise altı yüz kiloydu. Devasa top, bu ağırlıktaki gülleleri 1.200 metre öteye kadar fırlatabiliyordu. Büyük toplar özel olarak hazırlanan yol ve köprüler kullanılarak Edirne’den İstanbul’a getirildi. Şâhî, otuz araba ve elli çift öküzle çekilerek iki ayda İstanbul surlarının önüne getirildi. Yolları düzeltip köprü yapmak için, elli usta ve iki yüz işçi önden giderek çalışma yaptı. Topun dengesini sağlanmak için de, her iki tarafında iki yüz asker vazife yaptı.

Fatih, komutanlarıyla Konstantiniyye’yi alma plânları yaparken onu en çok, şehrin savunmasında büyük bir güç olan surların nasıl aşılacağı düşündürüyordu. Tarihî şehir, üç katlı bir zırh tabakasıyla çevrilmişti. Yüzyıllardır dimdik ayakta olan bu surlar, o zamanın bilinen bütün savaş âletlerine meydan okuyordu. Muhasara topları, havan topları, saldırı ve duvar delme âletleri surlar karşısında tesirsiz kalıyordu. Surların sağlamlığını çok iyi bilen Fatih, kalın duvarları aşabilmek ve büyük gedikler açabilmek için âdeta çırpınıyor; düşmanın savunma tahkimatlarını gösteren haritaların üzerinden, surların önünde ve arkasında bulunan meyilli arazileri ve suyollarını inceliyordu.

Muhasara başlamadan önce çok isabetli bir çalışma daha yapılarak, toplarla kalın sur duvarları arasındaki mesafe hassas bir şekilde ayarlandı. Nihayet kara ve deniz kuvvetlerinin başarıyla koordine edildiği gelişmiş savaş teknikleri kullanılarak harekât emri verildi. Tarihin o güne kadar kaydettiği en büyük ateşli silâhlarla surların önünde mevzi alan Osmanlı ordusunun üç büyük topu, on dört batarya topu ve ayrıca küçük çaplı topları vardı. Surlarda gedikler açarak Bizans askerlerinin moralini ve savunma plânlarını bozan toplar, Osmanlı kuvvetlerinin zafere olan inancını artırdı.

Zaptı imkânsız gibi görünen bin yıllık surlar, büyük çaplı topların fırlattığı güllelerle uzun süre dövüldü. İlk kez kullanılan ve tasarımında genç sultanın imzası bulunan muhasara topları da surlarda büyük gedikler açtı. Böylece topun, çok tesirli bir silâh olduğu gerçeği dünya tarihinde ilk defa İstanbul’un fethi sırasında anlaşılmış oldu. Tarihte topçu parkına sahip ilk hükümdar olan Fatih, aynı zamanda dünyada atış sonrasında ateşli silâhın üzerine zeytinyağı dökmek suretiyle ‘yağ ile makine soğutmasını’ yapan bir mucitti.

Ayrıca balistik hesaplamalarla dik mermi atabilen ilk havan topunu da Fatih icat etti. Klâsik topların dışında Osmanlı ordusunun kullandığı tesirli silâhlardan biri olan havan topu, daha evvelden de biliniyordu; ama Fatih’in tasarımını geliştirdiği ve Türk topçu ustaları tarafından dökülen fonksiyonel havan topları sayesinde, Haliç’teki müttefik Haçlı donanması kuşatma sırasında başarıyla vuruldu ve devre dışı bırakıldı.
Fatih Devri’nde Topçuluk-I
Fatih Devri’nde Topçuluk-II
Fatih Devri’nde Topçuluk-III

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+5
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.