Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yazı Kategorileri
Yayınlanma Tarihi 27 Eylül 2016 - 19:00
Son Düzenlenme Tarihi 03 Ocak 2019 - 21:52
EN ÖNEMLİ SAHA (YAKUT) DESTANI ER- SOĞOTOX

EN ÖNEMLİ SAHA (YAKUT) DESTANI ER- SOĞOTOX

ER-SOĞOTOX DESTANININ KURGUSU
Prof. Dr. Fatih KİRİŞÇİOĞLU

Saha (Yakut) destanlarının en önemlisi kendilerinin ataları olarak kabul ettikleri Er- Soğotox ile ilgili olan destanlardır.Bu destan üzerinde farklı yıllarda yeniden inşa çalışmaları yapılmıştır.Biz, 1996 tarihinde Novosibirsk’te basılan ve birbiriyle bağlantılı 3 soyun hikâyesini anlatan V.O.Karataeva’nın uzun neşrini esas olarak aldık.Bu metin aslında 6377
mısradan oluşmaktadır .Tekrarlar ve nesir kısmı ilave edildiğinde mısra sayısı 6753’e ulaşmaktadır. Biz, bu metindeki konu bağlantılarını mısralar boyunca verdik ve yeri geldikçe bu bağlantıları metinden örneklerle destekledik.

1-50 = Yeryüzünün yaratılması ve zaman kavramı

50-260 = Yeryüzündeki güzelliklerin tasviri

260-423 = 260. mısradan itibaren Sir Sabıya Baay Toyon ve Sabıya Baay Xotun’un adları geçmektedir.Bunlar, 2 yaşlı ihtiyardır ve ömürlerinin sonunda duaları kabul edilerek bir erkek çocuk sahibi olurlar; fakat, bu erkek çocuk doğar doğmaz kaybolur.İhtiyarlar, buna üzgün ve şaşkınken gökten Ayıı Cargıl Udağan gelerek çocuklarının gökyüzüne kaldırıldığını ve adının da tanrılar tarafından Er- Soğotox konduğunu söyler.

423-618 = İhtiyarların hayatı bu şekilde devam ederken bir gün karşılarına korkunç görüntülü Taas Cantaar Dara Buuray çıkar ve oğullarının kendilerini (abaahı neslini) yok etmek üzere tanrılar tarafından bir bahadır gibi yetiştirildiğini söyler ve gider.Yıllar sonra Er-Soğotox, heybetli ve kuvvetli bir genç olarak gelir ve anne babasını saygıyla selamlar.

618-1263 = bu mısralarda Er- Soğotox ve Taas Cantaar Dara Buuray’ın mücadeleleri anlatılır.Bu kısımda Er- Soğotox’un dünyanın koruyucusu olarak kabul edilen Aan Alaxsın Xotun’dan hayır duası alması önemlidir. Er- Soğotox Taas Cantaar Dara Buuray’ın peşinden yer altına yani kötü ruhların dünyasına iner .Bu karanlık dünyanın tasviri
ürkütücüdür.Abaahılar ise , genelde tek gözlü ve ateşten yaratıklardır. Er- Soğotox , bu dünyanın bekçiliğini yapan Xarabıl Abaahı Uola ile uzun müddet dövüştükten sonra onu yener ve ondan Taas Cantaar Dara Buuray’ın yaşadığı yeri öğrenir.

Tamamını okumak için: ER-SOĞOTOX DESTANININ KURGUSU

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+22
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.