Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yayınlanma Tarihi 23 Aralık 2015 - 19:49
Son Düzenlenme Tarihi 03 Ocak 2019 - 21:52
Divanü Lugati’t-Türk’te Yer Alan Alet - Eşya Adları

Divanü Lugati’t-Türk’te Yer Alan Alet - Eşya Adları

Büyük Türk dilcisi, etnologu, folklor bilimcisi ve sözlükçüsü Mahmud bin Hüseyin ibn-i Muhammed ya da bilinen adıyla Kaşgarlı Mahmud tahminen 11. yüzyılın ikinci yarısında Isık Göl yakınında Karahanlı Devleti idaresi altındaki Barsgan şehrinde doğmuştur. Hayatı hakkında ancak eserindeki bazı ipuçları ve tahminlerle bilgi sahibi olabildiğimiz Kaşgarlı Mahmud, yaşamı süresince Türk illerini gezmiş, bu yerlerde gördüğü halkların dillerini öğrenmiş ve Türk dili ile ilgili olarak hazırlayacağı önemli eseri için gerekli bilgileri toplamıştır. Hayatı boyunca çağının Türklük bilimlerine hizmet etmiş olan Mahmud, ardında Türk dili ile ilgili iki eser bırakmıştır.

Bu eserlerden ilki “ Kitâb-ı Cevahirü’n-Nahv fi- Lugâti’t-Türk” adını taşımaktadır. Eser, Türk dilinin gramer kurallarını içerir. Maalesef bugün kayıptır. Diğer eser ise bütün Türklük bilimi araştırmaları için kaynak olan Divânü Lugâti’t- Türk’ tür.
Dîvânü Lugâti’t-Türk , Türkçeden Arapçaya ansiklopedik bir sözlüktür. Eserin giriş kısmında Türk leksikografyası ve diyalektolojisinin prensipleri, Türk gramerinin yapısı, diyalekt gruplarının coğrafik konumları hakkında bazı açıklamalar yapılmış, bu açıklamalardan sonra bir dünya haritası konmuştur.
Dîvânü Lugâti’t- Türk ’ün büyük bir kısmı ise sözlükten oluşmaktadır. Kaşgarlı bütün Türk boylarından büyük bir özenle topladığı leksik malzemeyi bir düzen içinde sözlüğüne koymuş ve eserine aldığı sözcükleri, cümle, atasözü, beyit, dörtlük vb. şekillerde örneklendirmiş, bazen sözcükler hakkında örnek verdikten sonra, bu sözcüğün kullanımıyla ilgili Türkler arasında anlatılan bir efsaneyi veya gerçek bir olayı nakletmiştir. Kaşgarlı , kitabının her bölümünü gramerin iki önemli unsuru olan isimler ve fiiller olarak ikiye ayırmıştır. Eserinin isimler kısmına zamirler, sıfatlar, edatlar vb. isim soylu sözcükleri de ele almıştır.
Dönemin kültürel, ekonomik, sosyal, tarihî, coğrafî ve dil yapısını ortaya eser üzerinde birçok çalışma yapmış ve yapılmaya devam etmektedir. Sayfaları her açıldığında yeni bir şeyler keşfettiğimiz eser, bize birçok konuda ışık tutmuştur. Bu çalışmada ise Kaşgarlı Mahmud’ un, Divânü Lugâti’t-Türk ’te kaydettiği alet, eşya adları belirlenmiş ve tarihsel süreçte durumları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Belirlenen alet-eşya adları kullanım alanlarına göre tasnif edilerek
verilmiştir.

Devamını okumak için: DÎVÂNÜ LUGÂTİ’T-TÜRK’TE YER ALAN ALET- EŞYA ADLARI

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+29
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.