Yükleniyor...

Bitigçi

Bot/Robot

Yazı Hakkında

Yayınlanma Tarihi 18 Eylül 2016 - 17:51
Son Düzenlenme Tarihi 18 Eylül 2016 - 18:19
Bilge Kağan Yazıtı 1. yüz. (Doğu Yüzü) 41 Dizi

Bilge Kağan Yazıtı 1. yüz. (Doğu Yüzü) 41 Dizi

Bilge Kağan Yazıtı 1. yüz. (Doğu Yüzü) 41 Dizi

:Xrüt:MHK:MBS:NGK:Aglib:Xrüt:şmTRY:IrHt:gt:IrHt 1

:KÜRÜT:MıÑaK:MıBaS:NaGaK:EGLİB:KÜRÜT:ŞıMTaRaY:İRÑeT:GeT:İRÑeT

Teñri teg Teñri yaratmış Türk Bilge Kağan; Sözüm: Babam Türk

:Irlgb:glükrk:Zd:iy:ZGU:ZKUT:rıs:IT..L:AJ..:Aglib

:İReLGeB:GüLÜKeReK:ZiDe:İYi:ZuGO:ZuKOT:RİS:IT..La:ADN..:EGLİB

Bilge ..nda al..tı Sir, Tokuz Oğuz, İyi Ediz otağlı beğleri,

:. .IrHt:Xröt:. .:INDUB

**:..**İRÑeT:KÜRÜT:..:INuDOB

bodunu .. Türk Teñri ..

:rlgb:Xrüt:amGNKS:EÇİÇtlö:amqTRLO:MTRLO:NGK:EZÜ 2

:ReLGeB:KÜRÜT:AMGıNıKaS:EÇİÇeTLÖ:AMuKUTRuLO:MuTRuLO:NaGaK:EZÜ

üstüne kağan oturdum. Oturduğumda ölürcesine sıkılan Türk beğleri,

:MZÜ:Ekdüb:ıtrükrgüy:IZÜk:şmTHUT:Pnbs:prg:NDOB

:MüZÖ:EKDÖB:İTRÖKiReGÜY:İZÖG:ŞıMaTÑOT:PiNiBeS:PiRiGö:NuDOB

bodunu, silkinip, sevinip, yere bakan gözü yukarı baktı. Bu çağda kendim

:IrHt:kök:eZÜ:mdti:.:IKDHLuB:trüt:grüt:RG:ECUB:PRLU

:İRÑeT:KÖK:EZÜ:MiDTİ:.:IKaDÑuLOB:TRÖT:GüRÖT:RıGa:AÇNUB:PıRıLO

oturup bunca ağır töreyi dört yandaki .......... etdim. Üstte Kök Teñri,

:smNLıK:ıLGO:ısık:AR:nik:aDqJLIK:Ry:ZGY:ARS

:ŞıMNıLIK:ILGO:İŞİK:ARa:NİKi:ADKUDNıLIK:ReY:ZıGaY:ARSa

altta yağız yer kılındığında ikisi arasında kişi oğlu kılınmış.

:ŞMRLO:NGK:Imtsı:NGK:NMUB:MAP:MÜÇ:EZÜ:AJILGO:ısık 3

:ŞıMRuLO:NaGaK:İMeTSİ:NaGaK:NıMUB:MAPa:MÜÇe:EZÜ:ADNILGO:İŞİK

Kişi oğlunun da üstüne atalarım Bumın Kağan, İstemi Kağan oturmuş.

:smrib:İti:smrib:ATUT:nisürüt:nili:HNDOB:Xrüt:NPRLO

:ŞiMRİB:İTİ:ŞiMRİB:ATUT:NÜSÜRÖT:NİLİ:ÑıNuDOB:KÜRÜT:NaPıRuLO

Oturunca Türk Bodunu'nun ilini, töresini tutu vermiş, edi vermiş.

:GNDUB:IKDHLuB:trüt:nplüs:üs:smr:ıGY:POK:HLOB:tröt

:GıNuDOB:IKaDÑuLOB:TRÖT:NePeLÜS:ÜS:ŞiMRi:IGaY:POK:ÑıLUB:TRÖT

Dört yan hep yağı imiş. Ordu gönderip dört yandakı bodunu

:smrüküs:ggçZIt:smrJXy:GGLŞB:smLİK:ZB:pok:smL:POK

:ŞiMRüKÖS:GiGiLZİT:ŞiMRüDNüKÜY:GıGıLŞaB:ŞıMLIK:ZaB:POK:ŞıMLa:POK

hep almış, hep bağlamış. Başlıya baş eğdirmiş, dizliye diz çöktürmüş.

:Ürik:igt:AKŞIy:NKRDK:ülgli

:ÜRİK:İGeT:AKŞIY:NaKRıDaK:ÜReGLİ

Doğu'da Kadırkan ormanına kadar, Batı'da

:AC:Xrüt:köX:ZSKO:İdi:AR:nik:smRJUq:igt:AKGPKrmt 4

:AÇNa:KÜRÜT:KÖK:ZuSKO:İDİ:ARa:NİKi:ŞıMRuDNOK:İGeT:AKGıPaKRiMeT

Temirkapı'ya kadar kondurmuş. İkisi arasında pek düzensiz Kök Türk öylece

:amy:ıqRYUB:smr:NGK:PL:smr:NGK:eglib:smr:RURLO

:EMiY:IKURYUB:ŞiMRe:NaGaK:PLa:ŞiMRe:NaGaK:EGLİB:ŞiMRe:RURuLO

oturur imiş. Bilge kağan imiş. Alp kağan imiş. Buyruğu bile

:Züt:emy:INDUB:emy:irlgb:Cr:smr:PL:Cr:smr:eglib

:ZÜT:EMiY:INuDOB:EMiY:İReLGeB:ÇNiRe:ŞiMRe:PLa:ÇNiRe:ŞiMRe:EGLİB

bilge imiş gerçek, alp imiş gerçek. Beğleri bile, bodunu bile düz

:smti:gürüt:PTUT:gli:Cr:smTUT:AC:gli:nüçü:IN:smr

:ŞiMTİ:GÜRÖT:PıTUT:GiLİ:ÇNiRe:ŞıMTUT:AÇNa:GiLİ:NÜÇÜ:INa:ŞiMRe

imiş. Onun için ili öyle tutmuş gerçek. İli tutup töre düzenlemiş.

:smLOB:kgrk:AC:iZö

:ŞıMLOB:KeGReK:AÇNa:İZÖ

Kendisi öylece ölümü bulmuş.

:ÇGBT:lglüç:içküb:IDKSGUT:nüX:irHü:IÇTGIs:IÇGUY 5

:ÇaGBaT:LiGüLÖÇ:İLKÖB:ADKıSGOT:NÜK:ERÑÖ:IÇTıGIS:IÇGOY

Yasçı, ağlayıcı, Doğu'da, gün doğusunda Böklü Çül'lü İl, Çin,

:ACUB:IBTT:FTIQ:RTTZTU:NKIRUqçü:ZKRIQ:MRUP:RP:tüpüt

:AÇNUB:IBaTaT:NYaTIK:RaTaTZuTO:NaKIRUKÇÜ:ZıKRIK:MuRUP:RaPa:TÜPÜT

Tibet, Apar, Rum, Kırgız, Üç Kurıkan, Otuz Tatar, Kıtayn, Tatabı, bunca

:AJ:smr:NGK:glük:GJ:smaLGUY:smaTGIS:nplk:NDOB

:ADNa:ŞiMRe:NaGAK:GüLÜK:GaTNa:ŞıMALGOY:ŞıMATGIS:NePİLeK:NoDUB

bodun gelerek ağlamış, yaslanmış. Öyle ünlü kağan imiş. Ondan

:AJ:Cr:smLoB:NGK:ITILGO:Cr:smLOB:NGK:isini:ersik

:ADNa:ÇNiRe:ŞıMLOB:NaGaK:ITILGO:ÇNiRe:ŞıMLOB:NaGaK:İSİNİ:ERSİK

sonra, kardeşi kağan olmuş gerçek. Oğulları kağan olmuş gerçek. Ondan

:gt:nisiç:isini:ersik

:GeT:NİSİÇe:İSİNİ:ERSİK

sonra kardeşi, ağabeği gibi

:NGK:Zisglib:Cr:qDmNLIK:gt:niHK:ILGO:Cr:qDmNLIK 6

:NaGaK:ZİSGiLİB:ÇNiRe:KUDaMNıLIK:GeT:NIGNaK:ILGO:ÇNiRe:KUDaMNıLIK

kılınmadığı gerçek, oğlu babası gibi kılınmadığı gerçek, bilgisiz kağan

:Cr:Zsglib:emy:IqKYUB:Cr:smRLO:NGK:KLBY:Cr:smRLO

:ÇNiRe:ZiSGiLİB:EMiY:IKURYUB:ÇNiRe:ŞıMRuLO:NaGaK:KaLBaY:ÇNiRe:ŞıMRuLO

oturmuş gerçek. Kötü kağan oturmuş gerçek. Buyruğu yine bilgisiz(miş)gerçek,

:NDOB:ÇGBT:nüçü:ZsZüt:INDOB:irlgb:Cr:smr:KLBY

:NuDOB:ÇaGBaT:NÜÇÜ:ZüSZÜT:INuDOB:İReLGeB:ÇNiRe:ŞiMRe:KaLBaY

kötü imiş gerçek. Beğleri, bodunu eğri (olduğu) için, Çin bodunu

:iliç:ilni:nüçü:nisiçKmR:nüçü:glrük:niglbt

:İLİÇe:İLiNİ:NÜÇÜ:NISIÇKaMRa:NÜÇÜ:GüLRÜK:NİGiLBeT

alcı, kandırıcı (olduğu) için, aldatıcı (olduğu) için, kardeşi ağabeğe

:GILNDOB:ilgb:nüçü:niXtrüsHik

:GILNuDOB:İLGeB:NÜÇÜ:NİKÜTRÜŞÑİK

düşürdüğü için, beğle, bodunu

:UNGÇI:nili:Xdlli:NDOB:Xrüt:nÜÇÜ:niqTRUŞHOY 7

:UNıGÇI:NİLİ:KÜDeLLİ:NuDOB:KÜRÜT:NÜÇÜ:NIKUTRUŞÑOY

çekiştirdiği için, Türk Bodun, illediği ilini elden

:IRU:klgb:AKNDOB:ÇGBT:sMDI:ürtiy:NINGK:qDLNGK:smDı

:IRU:KiLGeB:AKNuDOB:ÇaGBaT:ŞıMDI:ÜRüTİY:NINaGaK:KUDaLNaGaK:ŞıMDI

çıkarmış, kağanladığı kağanını yitiri vermiş. Çin Bodunu'na beğlik er

:rlgb:Xrüt:IVUB:Hök:nLGu:ZıQ:klis:IVUB:LUK:niLGU

:ReLGeB:KÜRÜT:IDLOB:ÑÜK:NıLGO:ZIK:KiLİŞi:IDLOB:LUK:NILGO

oğlanı kul oldu, kadınlık kız oğlanı odalık oldu. Türk beğleri

:ÇGBT:NPTUT:nıTa:ÇGBT:rlgb:IGÇGBT:ITI:nıTa:Xrüt

:ÇaGBaT:NaPuTUT:NITA:ÇaGBaT:ReLGeB:IGÇaGBaT:ITI:NITA:KÜRÜT

Türk adını attı. Çinli beğlercesine Çin adını tutarak, Çin

:Lıy:gl:sMrük:AKNGK

:LIY:GiLe**:ŞiMRÖK:AKNaGaK**

kağanına kapılmış. Elli yıl

:igt:AKNGK:ilküb:ADKSGOT:nüX:ürgli:smrib:gçük:gsi 8

:İGeT:AKNaGaK:İLKÖB:ADKuSGOT:NÜK:ÜReGLİ:ŞiMRİB:GiÇÜK:GiŞİ

işini güçünü vermiş. Doğu'da, gün doğusunda Bökli kağana kadar

:ÇGBT:smrib:üylüs:igt:AKGPKrmt:URGRUq:smrib:üylüs

:ÇaGBaT:ŞiMRİB:ÜYeLÜS:İGeT:AKGıPaKRiMeT:URaGıRUK:ŞiMRİB:ÜYeLÜS

ordulayı vermiş. Batı'da Demirkapı'ya kadar ordulayı vermiş. Çin

:aC:NDOB:GMK:ARK:Xrüt:smrib:IL:nisürüt:nili:AKNGK

:AÇNa:NuDOB:GaMaK:ARaK:KÜRÜT:ŞiMRİB:ILa:NİSÜRÖT:NİLİ:AKNaGaK

kağanına ilini, töresini alı vermiş. Türk’ün bütün kara bodunu şöyle

:gli:ekmk:INK:ITM:mli:mtr:NDOB:glli:smit

:GiLİ:EKMiK:INaK:ITMı:MiLİ:MiTRe:NuDOB:GiLLİ:ŞiMİT

demiş:"İlli bodun idim. İlim şimdi hani? Kime ili

:smr:rit:nmRUNGZK

:ŞiMRe:RİT**:NeMRUNaGZaK**

kazanırım" der imiş.

:gçük:gsi:AKNGK:en:INK:MNGK:mtr:NDOB:GLNGK 9

:GüÇÜK:GiŞİ:AKNaGaK:EN:INaK:MıNaGaK:MiTRe:NuDOB:GıLNaGaK

"Kağanlı bodun idim. Kağanım hani? Ne kağana işi güçü

:IGY:sMLOB:IGY:AKNGK:ÇGBT:pit:AC:smr:rit:nmrürib

:IGaY:ŞıMLOB:IGaY:AKNaGaK:ÇaGBaT:PİT:AÇNa:ŞiMRe:RİT:NeMRÜREB

veririm." der imiş. Böyle deyip Çin kağanına yağı olmuş. Yağı

:gçük:gsi:aCuB:smkçi:NY:qDMU:UNUTRY:ünti:PLUB

:GüÇÜK:GiŞİ:AÇNUB:ŞiMKiÇİ:ANaY:KUDaMU:UNUTaRaY:ÜNiTİ:PuLOB

olup, kendini derleyip toparlamadığından yine tutsaklaşmış. Bunca işi güçü

:rit:niYTRSGRO:niyrülü:NDOB:Xrüt:ITMNKS:ürgXtrib

:RİT:NIYaTaRıSGuRU:NİYeRÜLÖ:NuDOB:KÜRÜT:ITaMNıKaS:ÜReGKÜTRİB

verdiğini düşünmeden Türk bodununu öldüreyim, kazıyaym der

:eZü:smr:RIRB:UDKUY:smr

:EZÜ:ŞiMRe:RIRaB:UDaKUY:ŞiMRe

imiş. Yokolmaya varır imiş. Üstte

:NDOB:Xrüt:smt:AC:IBUS:iriy:qDı:XRÜt:ısırHt:Xrüt 10

:NuDOB:KÜRÜT:ŞiMTi:AÇNa:IBUS:İRİY:KUDI:KÜRÜT:İSİRÑeT:KÜRÜT

Türk Teñrisi, Türk kutlu yerini, suyunu öyle düzenlemiş. Türk bodunu

:srtli:MHK:nyit:NUÇLUB:NDUB:nyit:NUZMLUB:qoY

:ŞiReTLİ:MıÑaK:NiYİT:NUÇLOB:NuDOB:NiYİT:NUZaMLOB:KOY

yok olmasın diye, bodun olsun diye babam İlteriş

:ürgüy:PTUT:eJispöt:irHt:GNUTK:eglibli:mgü:GNGK

:ÜReGÜY:PuTUT:EDNİSüPÖT:İRÑeT:GıNUTaK:EGLİBLİ:MüGÖ:GıNaGaK

Kağanı, anam İlbilge Kadını göğün tepesinde tutup yukarı

:ARŞT:smkşT:nr:imrgyitiy:NGK:MHK:Cr:smrütük

:ARŞaT:ŞıMKıŞaT:NiRe:İMRiGiYİTİY:NaGaK:MıÑaK:ÇNiRe:ŞiMRÜTÖK

kaldırmış gerçek. Babam Kağan onyedi erle dışarılamış. "Dışarı

:IKDGT:smQGT:IKDQLB:pds:ük:nyit:RUYRUY

:IkaDGaT:ŞıMKIGaT:IKaDKILaB:PiDiŞe:ÜK:NiYİT:ROYuROY

yürüyor" diye söz işitip kentteki dışarılamış, dağdakı

:nçü:Xtrib:çüX:irHt:smLoB:r:smty:plrit:smni 11

:NiÇÜ:KÜTRİB:ÇÜK:İRÑeT:ŞıMLOB:Re:ŞiMTeY:PiLiRİT:ŞiMNİ

inmiş. Dirilip yetmiş er olmuş. Teñri güç verdiği için

:ürgli:smr:gt:Foq:ısıGY:smr:gt:iröb:isüs:NGK:MHK

:ÜReGLİ:ŞiMRe:GeT:NYOK:ISIGaY:GeT:İRÖB:İSÜS:NaGaK:MıÑaK

babam kağanın çerisi börü gibi, yağısı koyun gibi imiş. Doğu'yu

:smLoB:r:Zyity:IGMK:ŞMTRBOK:Şmrit:plüs:URGRUq

:ŞıMLOB:Re:ZüYİTeY:IGaMaK:ŞıMTaRBUK:ŞiMRİT:PeLÜS:URaGıRUK

Batı'yı çerileyip derlemiş toparlamış. Hepsi yediyüz er olmuş.

:sMDLOq:smdHük:GNDOB:smRSNGk:smrsl:PLOB:r:Zyity

:ŞıMDaLUK:ŞiMDeÑÜK:GıNuDOB:ŞıMaRıSNaGaK:ŞiMeRiSLi:PıLOB:Re:ZüYİTeY

Yediyüz er olunca ilsizleşmiş, kağansızlaşmış bodunu, odalıklaşmış, kullaşmış

:smNGçı:nüsürüt:Xrüt:GNDOB

:ŞıMNıGÇI:NÜSÜRÖT:KÜRÜT:GıNuDOB

bodunu, Türk Töresi'ni bırakmış

:silüt:smRUGŞUB:smTRY:eCisürüt:mep:müç:GNDOB 12

:SİLÖT:ŞıMRUGŞOB:ŞıMTaRaY:EÇNİSÜRÖT:MAPa:MÜÇe:GıNuDOB

bodunu atam, babam töresince yaratmış, yerleştirmiş. Tölis

:ÇGBT:eyrb:smrb:AJ:GDŞ:GUGBY:smt:AJ:GNDOB:ŞUDRT

:ÇaGBaT:EyiRiB:ŞiMRiB:ADNa:GıDaŞ:GUGBaY:ŞiMTi:ADNa:GıNuDOB:ŞUDRaT

Tarduş bodunu orada, düzeltmiş. Yabguyu şadı orada vermiş. Güney'de Çin

:smr:IGY:NUDUB:ZGUZUqT:NGK:ZB:AYRIy::smr:IGY:NDOB

:ŞiMRe:IGaY:NUDOB:ZuGOZUKOT:NaGaK:ZaB:AYıRIY:ŞiMRe:IGaY:NuDOB

bodunu yağı imiş. Kuzey'de Baz Kağan, Dokuzoğuz bodunu yağı imiş.

:NGK:MHK:smr:IGY:Puq:IBTT:FTIQ:RTTZTU:NKIRUq:ZKRIQ

:NaGaK:MıÑaK:ŞiMRe:IGaY:POK:IBaTaT:NYaTIK:RaTaTZuTO:NaKIRUK:ZıKRIK

Kırgız, Kurıkan, Otuztatar, Kıtayn, Tatabı hep yağı imiş. Babam kağan

:IqTR:KRIQ:...ACUB

:IKUTRa:KRIK:...AÇNUB

bunca... kırk artığı

:müçü:qDKLRY:irHt:smsHüs:sHüs:imrgy:smlüs:ILOY:ity 13

:NÜÇÜ:KUDaKıLRaY:İRÑeT:ŞiMŞüÑÜS:ŞüÑÜS:İMRiGiY:ŞiMeLÜS:ILOY:İTeY

yedi yol ordu salmış, yirmi savaş savaşmış. Teñri istediği için

:gglZit:smlık:ZB:GIGY:smTRSNGK:GGLNGK:smtrsl:gglli

:GiGiLZİT:ŞıMLIK:ZaB:GIGaY:ŞıMTaRıSNaGaK:GıGıLNaGaK:ŞiMTeRiSLi:GiGiLLİ

illiyi ilsizleştirmiş, kağanlıyı kağansızlaştırmış, yağıyı buyruğunda kılmış. Dizliye

:PNGZK:gürüt:gli:AC:NGK:MHK:smrüJküy:GGLŞB:smrüküs

:PıNaGZaK:GÜRÖT:GiLİ:AÇNa:NaGaK:MıÑaK:ŞiMRÜDNüKÜY:GıGıLŞaB:ŞiMRÜKÖS

diz çöktürmüş, başlıya baş eğdirmiş. Babam kağan onca ili töreyi kazanıp

:MHK:smkit:LBLB:GNGK:ZB:UYLŞB:AKNGK:MHK:smRB:AÇU

:MıÑaK:ŞiMKİT:LaBLaB:GıNaGaK:ZaB:UYaLŞaB:AKNaGaK:MıÑaK:ŞıMRaB:AÇU

ölü vermiş. Babam kağana ilkin Baz kağanı balbal dikmiş. Babam

:eZü:edürüt:LO:MTLK:ADŞY:Ziks:MZÖ:ADqDÇU:NGK 14

:EZÜ:EDÜRÖT:LO:MıTLaK:ADŞaY:ZİKeS:MüZÖ:ADKUDÇU:NaGaK

kağan öldüğünde kendim sekiz yaşında idim. Töreye göre üste

:itgi:idti:eçiy:GNDOB:Xrüt:NPRLO:ITRLO:NGK:miç

:İTiGİ:İDTİ:EÇİY:GıNuDOB:KÜRÜT:NaPıRuLO:ITRuLO:NaGaK:MİÇe

amcam kağan oturdu. Oturunca Türk bodununu yine düzenledi, doyurdu.

:mZö:ADqTRLO:NGK:MİÇ:IVQ:ŞÜX:GIZ:IVQ:YB:GFGIÇ

:MüZÖ:ADKUTRuLO:NaGaK:MİÇe:IDLIK:ŞÜKÖ:GIZa:IDLIK:YaB:GıYNaGIÇ

Yoksulu bay kıldı. Azı çok kıldı. Amcam kağan oturduğunda kendim

:müçü:qDKLRY:irHt:.....yi:.....rk:ngit

:NÜÇÜ:KUDaKıLRaY:İRÑeT:.....Yİ:.....KRe:NiGİT

tigin erk..... iy..... . Teñri istediği için

:miç:MTRLO:DŞ:eZü:NDOB:ŞUDRT:AKMIŞY:imrgytrüt 15

:MİÇe:MıTRuLO:DaŞ:EZÜ:NuDOB:ŞUDRaT:AKMIŞaY:İMRiGiYTRÖT

Ondört yaşımda Tarduş bodunu üzerine şad oturdum. Amcam

:Zmdlüs:igt:AKIZY:HUJŞ:Zgü:LŞY:ürgli:elrib:NGK

:ZiMiDeLÜS:İGeT:AKIZaY:ÑUTNaŞ:ZüGÖ:LıŞaY:ÜReGLİ:ELRİB:NaGaK

kağan ile Doğu'da Yeşil Irmak, Şantuñ yazısına kadar ordu saldık.

:ZKRIQ:aş:nmgük:Zmdlüs:igt:AKGPK:rmt:URGRUq

:ZıKRIK:AŞa:NeMGöK:ZiMiDeLÜS:İGeT:AKGıPaK:RiMeT:URaGıRUK

Batı'da Demir Kapı'ya kadar ordu saldık. Kögmen'den aşıp Kırgız

:imrgyçü:Zmdlüs:ZTUşib:IGMK:Zmdlüs:igt:eHiriy

:İMRiGiYÇÜ:ZiMiDeLÜS:ZuTOŞİB:IGaMaK:ZiMiDeLÜS:İGeT:EÑİRİY

yerine kadar ordu saldık. Topluca yirmibeş (yol) ordu saldık. Onüç (yol)

:gglZit:ZmDTRSNGK:GGLNGK:Zmdtrsli:gglli:ZmdşHüs

:GiGiLZİT:ZıMıDTaRıSNaGaK:GıGıLNaGaK:ZiMiDTeRiSLİ:GiGiLLİ:ZiMüDŞüÑÜS

savaştık. İlliyi ilsizleştirdik. Kağanlıyı kağansızlaştırdık. Dizliye

:mXrüt:NGK:sgrüt:ZmtrJüXy:GGLŞB:Zmtrküs 16

:MüKÜRÜT:NaGAK:ŞiGRÜT:ZiMüTRüDNÜKÜY:GıGıLŞaB:ZiMüTRüKÖS

diz çökerttik. Başlıya baş eğdirttik. Türgiş kağanı Türk'üm

:nIqJIZY:nIqDLHY:eHZib:nüçü:nküdmlib:itr:MINDOB

:NIKUDNIZaY:NIKUDLıÑaY:EÑiZİB:NÜÇÜ:NiKÜDeMLİB:İTRe:MINuDUB

bodunum idi. Bilemediği için, bize karşı yanıldığı, yağılık yaptığı

:NDOB:q:NO:itlö:emy:irlgb:IqRYUB:itlö:INGK:nüçü

:NuDOB:KO:NO:İTLÖ:EMiY:İReLGeB:IKURYUB:İTLÖ:INaGaK:NÜÇÜ

için kağanı öldü. Buyruğu, beğleri yine öldü. On Ok bodunu

:NUZMLK:Zsdi:BUS:riy:smTUT:ZMAP:Zmüç:itrök:kgm

:NUZaMLaK:ZiSiDİ:BUS:RİY:ŞıMTUT:ZıMAPa:ZiMÜÇe:İTRÖK:KeGMe

eziklik gördü. Atalarımızın tuttuğu yerler, sular ıssız kalmasın

:gb:SRB:.....:PTRY:pti:GNDOB:Z:nyit

:GeB:SraB:.....:PıTaRaY:PiTİ:GıNuDOB:Za:NiYİT

diye Az bodununu eğitip, düzenleyip ..... Bars Beğ

:GUYCoq:mlHis:Zmtrib:Zib:AJOB:GT:NGK:itr 17

:GUYuÇNOK:MiLiÑİS:ZiMiTRİB:ZİB:ADNUB:GıTa:NaGaK:İTRe

idi. Kağan adını burada biz verdik. Kız kardeşim eceyi

:IVOB:Luq:Hük:INDOB:itlö:INGK:IJZY:iZö:Zmtrib

:IDLOB:LUK:ÑÜK:INuDOB:İTLÖ:INaGaK:IDNıZaY:İZÖ:ZiMiTRİB

verdik. Kendisi yağılaştı. Kağanı öldü. Bodunu odalık, kul oldu.

:pti:GNDOB:ZKRIK:Z:nyit:NUZMLK:Zsdi:BUS:riy:nmgük

:GıNuDOB:ZıKRIK:Za:NiYİT:NUZaMLaK:ZiSiDİ:BUS:RİY:NeMGÖK

Kögmen yeri, suyu ıssız kalmasın diye Az, Kırgız budununu eğitip,

:ürgl:Zmtrib:ANY:nili:.....:ZmdşHüs:Zmtlk:PTRY:pti

:ÜReGLi:ZiMiTRİB:ANaY:NİLİ:.....:ZüMüDŞüÑÜS:ZiMiTLeK:PıTaRaY:PiTİ

eğitip, düzenleyip geldik. Savaştık. ..... ilini yine verdik. Doğu'da

:URGRUq:Zmdti:AC:ZMTRUJUq:AC:GNDOB:AŞ:Gşy:NKRDK

:URaGıRUK:ZiMiDTİ:AÇNa:ZıMuTRUDNOK:AÇNa:GıNuDOB:AŞa:GıŞıY:NaKRıDaK

Kadırkan ormanını aşıp bodunu öyle düzenledik, öyle eğittik. Batı'da

:Zmdt:AC:ZMTRJOq:AC:GNDOB:Xrüt:igt:AKNBRT:üHk 18

:ZiMiDTi:AÇNa:ZıMuTRuDNOK:AÇNa:GıNuDOB:KÜRÜT:İGeT:AKNaBRaT:ÜÑeK

Keñü Tarman'a kadar Türk bodununu öyle kondurduk, öyle düzenledik.

:nisiç:isini:itr:smLuB:GlHük:Hük:GLLUq:Luq:ekdö:Lo

:NİSİÇe:İSİNİ:İTRe:ŞıMLOB:GiLÑÜK:ÑÜK:GuLLUK:LUK:EKDÖ:LO

O çağda kul kullu, odalık odalıklı olmuş idi. Kardeşi ağabeyini

:smti:AC:smNGZK:AC:itr:Zmlib:niHK:ILGO:itr:Zmlib

:ŞiMTİ:AÇNa:ŞıMNaGZaK:AÇNa:İTRe:ZeMLİB:NIÑaK:ILGO:İTRe:ZeMLİB

bilmez idi. Oğlu babasını bilmez idi. Öyle kazanılmış, öyle edilmiş

:eZü:ds:NDOB:irlgb:ZGO:Xrüt:itr:Zmürüt:Zml

EZÜ:DiŞe**:NuDOB:İReLGeB:ZuGO:KÜRÜT:İTRe:ZiMÜRÖT:ZiMiLİ**

elimiz, töremiz vardı. Türk Oğuz beğleri, bodun, işit:Üstte

:rsmnlt:riy:ARS:RSMSB:irHt

:ReSeMNiLeT:RİY:ARSa:RaSaMSaB:İRÑeT

Teñri basmazsa, aşağıda yer delinmezse

:Xrüt:itr:IÇADU:ITTR:mk:nHürüt:nHl:NDOB:Xrüt 19

:KÜRÜT:İTRe:IÇADU:ITaTRa:MiK:NiÑÜRÖT:NiÑiLi:NuDOB:KÜRÜT

Türk bodunu, elini, töreni kim bozabilir, yıkabilir? Türk,

:AHNGK:eglib:smdgi:nüçü:nHügrük:nükü:ntr:NDOB

:AÑıNaGaK:EGLİB:ŞiMDiGİ:NÜÇÜ:NiÑÜGeRÜK:NÜKÖ:NiTRe:NuDOB

bodunu, cay, uyan. Buyruk dinlemezliğinden, eğiten bilgili kağanına,

:NJK:GLKRY:gtrügik:KLBY:GVHY:üJk:eHl:ügd:smRB:smr

:NıDNaK:GıLKaRaY:GüTRÜGİK:KaLBaY:GıDLıÑaY:ÜTNeK:EÑiLi:ÜGDe:ŞıMRaB:ŞiMRe

bağımsız, bunsuz iyi iline kendin yanıldın. Kötülük ettin. Pusatlı nereden gelip

:nXtü:qDI:idtl:erüs:nplk:NJK:glgHÜs:idtl:AFY:plk

:NeKÜTÖ:KUDI:İDTLi:ERÜS:NePiLeK:NıDNaK:GüLGüÑÜS:İDTLi:AYNaY:PiLeK

(seni) dağıtıp gönderdi. Süngülü nereden gelerek sürüp gönderdi. Kutlu Ötüken

:URGIKUq:GDRB:AMGIRB:ürgli:GDRB:NDOB:ŞIY

:URaGIRUK:GıDRaB:AMGIRaB:ÜReGLİ:GıDRaB:NuDOB:ŞIY

ormanının bodunu, gitti. Doğu'ya gidenin gitti. Batı'ya

:eçZgü:GNK:Cr:LO:gügd:edriy:qDRB:GDRB:AMGIRB 20

:EÇZüGÖ:NıNaK:ÇNiRe:LO:GÜGDe:EDRİY:KUDRaB:GıDRaB:AMGIRaB

gidenin gitti. Gittiğin yerde iyiliğin oydu gerçek. Kanın ırmakça

:GVIQ:Luq:nHLGO:IRU:klgb:IDTY:AÇGT:HüXHüs:itrgüy

:GIDLIK:LUK:NuÑuLGO:IRU:KiLGeB:IDTaY:AÇGaT:ÑÜKÜÑÜS:İTRüGÜY

aktı. Kemiğin dağca yığıldı. Beğlik erkek oğlunu kul kıldı.

:NHIKLBY:nüçü:ngüXdmlib:LO:GVIQ:Hük:nHLGO:ZIK:kls

:NıÑIKaLBaY:NÜÇÜ:NiGÜKÜDeMLİB:LO:GIDLIK:ÑÜK:NuÑuLGO:ZIK:KiLiŞi

Kadınlık kız oğlunu odalık kıldı. O bilmediği için, kötülük (ettiği)

:LBLB:GNGK:ZKRIQ:UYLŞB:IDRB:AÇU:NGK:miç:nüçü

:LaBLaB:GıNaGaK:ZıKRIK:UyaLŞaB:IDRaB:AÇU:NaGaK:MİÇe:NÜÇÜ

için amcam kağan ölüme vardı. İlkin Kırkız kağanını balbal

:GNGK:MHK:nyit:nUZMLOB:qY:isük:IT:NDOB:Xrüt:mdkit

:GıNaGaK:MıÑaK:NiYİT:NUZaMLOB:KOY:İSÜK:ITa:NuDOB:KÜRÜT:MiDKİT

diktim. Türk bodununun adı sanı yok olmasın diye babam kağanı,

:Xrüt:irHt:emgrib:li:irHt:emgrtük:GNUTK:mgö 21

:KÜRÜT:İRÑeT:EMGiRİB:Lİ:İRÑeT:EMGüRüTÖK:GuNUTaK:MüGÖ

anam katunu yücelten Teñri, il veren Teñri, Türk

:NGK:irHt:LO:nMZü:nyit:nUZMLOB:qY:isük:IT:NDOB

:NaGaK:İRÑeT:LO:NüMüZÖ:NiYİT:NUZaMLOB:KOY:İSÜK:ITa:NuDOB

bodununun adı, sanı yok olmasın diye, beni o Teñri kağan

:ARŞT:ZSŞ:erçi:MDMRLO:AJDOB:GsLİy:Hn:Cr:IDTRLO

:ARŞaT:ZıSŞa:ERÇİ:MıDaMRuLO:ADNuDOB:GıSLIY:ÑeN:ÇNiRe:IDTRuLO

oturttu gerçek. Varlıklı, bay bodun (üstüne) oturmadım. İçi aşsız dışı

:ngitlök:mni:MTRLO:EZÜ:AJDOB:KLBY:ZBY:ZSNOT

:NiGİTLÖK:MiNİ:MuTRuLO:EZÜ:ADNuDOB:KaLBaY:ZıBaY:ZuSNOT

giyimsiz, düşkün, kötü bodunun üstüne oturdum. Kardeşim Költigin,

:ZMHK:ZmdşlZüs:elrib:ngitlök:mni:DŞ:ik

:ZıMıÑaK:ZiMiDŞeLZÖS:ELRİB:NiGİTLÖK:MiNİ:DaŞ:İKi

iki şad, kardeşim Költigin ile konuştuk. Babamızın,

:Xrüt:nyit:nUZMLOB:qY:isük:IT:NDOB:smNGZK:Zmç 22

:KÜRÜT:NiYİT:NUZaMLOB:KOY:İSÜK:ITa:NuDOB:ŞıMNaGZaK:ZiMiÇe

amcamızın kazandığı bodunun adı sanı yok olmasın diye Türk

:ngitlök:mni:MDMRLO:Ztnük:MDMDU:nüt:nüçü:NDOB

:NiGİTLÖK:MiNİ:MıDaMRuLO:ZüTNÜK:MıDaMuDU:NÜT:NÜÇÜ:NuDOB

bodunu için gece uyumadım, gündüz oturmadım. Kardeşim Költigin

:ikrib:PNGZK:AC:MJGZK:ütiy:ülö:elrib:DŞ:ik:elrib

:İKiRİB:PıNaGZaK:AÇNa:MıDNaGZaK:ÜTİY:ÜLÖ:ELRİB:DaŞ:İKi:ELRİB

ile, iki şad ile öle bite kazandım. Öyle kazanıp bütün

:UYS:riy:AMqTRLO:NGK:mZö:nm:MDMLIK:BUS:TO:GNDOB

:UYaS:RİY:AMuKUTRuLO:NaGaK:MüZÖ:NeM:MıDaMLIK:BUS:TO:GuNuDOB

bodunu od su yapmadım. Ben kendim kağan oturduğumda her yere

:ANY:NHLY:NGDY:ütiy:ülö:NDOB:ŞMRB

:ANaY:ÜTİY:ÜLÖ:NıÑıLaY:NıGaDaY:NuDOB:ŞıMRaB

gitmiş bodun yayan çıplak, öle bite dönüp

:APT:NDOB:ZGO:URGRIy:nyit:niydgi:GNDOB:itlk 23

:APaT:NuDOB:ZuGO:URaGıRIY:NiYİT:NİYeDiGİ:GıNuDOB:İTLeK

geldi. Bodunu düzenliyeyim diye Kuzey'de Oğuz bodunu üstüne,

:APT:ÇGBT:ürgrib:APT:NDOB:IBTT:FTIQ:ürgli

:APaT:ÇaGBaT:ÜReGiRİB:APaT:NuDOB:IBaTaT:NYaTIK:ÜReGLİ

Doğu'da Kıtayn, Tatabı bodunu üstüne, Güney'de Çin üstüne

:nüçü:qDKLRY:irHt:ersik:AJ:mdsHüs:mdlüs:imrgy:ik

:NÜÇÜ:KUDaKıLRaY:İRÑeT:ERSİK:ADNa:MüDŞüÑÜS:MiDeLÜS:İMRiGiY:İKi

oniki (kez) ordu saldım. Savaştım. Ondan sonra Teñri bağışladığı için,

:mtgi:ürgrit:GNDOB:içtlö:nüçü:RB:mgülü:MTUq

:MiTiGİ:ÜRüGRİT:GuNuDOB:İÇeTLÖ:NÜÇÜ:RaB:MüGÜLÜ:MuTUK

kutum,, gücüm var (olduğu) için ölecek bodunu diriltip besledim.

:MVIK:YB:GNDOB:FGIÇ:MVIK:GLNOT:GNDOB:HLY

:MıDLIK:YaB:GuNuDOB:NYaGIÇ:MıDLIK:GıLNOT:GuNuDOB:ÑıLaY

Çıplak bodunu giyimli kıldım. Yoksul bodunu varlıklı kıldım.

:giy:ADGLNGK:RGI:edgll:RGI:MVIK:şkö:GNDOB:Z 24

:GİY:ADGıLNaGaK:RaGI:EDGiLLi:RaGI:MıTLIK:ŞüKÖ:GuNuDOB:Za

Az bodunu çok kıldım. Değerli illiden, değerli kağanlıdan iyi

:MVIK:ZısGY:MVIK:ZB:POK:ADGLNGK:IKDHLOB:tröt:MVIK

:MıDLIK:ZISıGaY:MıDLIK:ZaB:POK:GuNuDOB:IKaDÑuLUB:TRÖT:MıDLIK

kıldım. Dört yandaki bodunu hep buyruğumda kıldım, yağısız kıldım.

:TUHT:mdlüs:APT:TUHT:AMŞY:imrgy:ity:itrök:AHM:Poq

:TUÑaT:MiDeLÜS:APaT:TUÑaT:AMıŞaY:İMRiGeY:İTiY:İTRÖK:AÑaM:POK

Hep bana sığındı(lar). Onyedi yaşımda Tañut yönüne ordu saldım. Tañut

:MTL:AJ:niMRB:nisiKLIy:niZTOY:niLGO:MDZOB:GNDOB

:MıTLa:ADNa:NIMıRaB:NISIKLIY:NIZuTOY:NILGO:MuDZOB:GuNuDOB

bodununu bozdum. Oğlunu, karısını, at sürüsünü, (bütün) varlığını orada aldım.

:KDGOS:BUÇ:ITL:AMŞY:imrgy:Zks

:KaDGOS:BUÇ:ITLa:AMıŞaY:İMRiGeY:ZiKeS

Onsekiz yaşımda Altı Çub Soğdak

:sb:qTUT:HO:ÇGBT:MDZOB:eJ:GNDOB:mdlüs:APT 25

:ŞiB:KUTUT:ÑO:ÇaGBaT:MuDZOB:ADNa:GuNuDOB:MİDeLÜS:APaT

yönüne ordu saldım. Bodununu orada bozdum. Çinli Oñ paşa beş

:MDŞIK:qOY:eJ:güs:LO:mdşHüs:ADŞB:qDI:itlk:üs:nmüt

:MıDLIK:KOY:ADNa:GÜS:LO:MüDŞüÑÜS:ADŞaB:KUDI:İTLeK:ÜS:NeMÜT

tümen erle geldi. Iduk Baş'da savaştım. O orduyu orada yok ettim.

:ZMDI:ŞKR:irt:NDOB:MŞGO:TqDI:LMSB:AMŞY:imrgy

:ZaMDI:ŞıKRa:İTRe:NuDOB:MuŞuGO:TUKıDI:LıMSaB:AMıŞaY:İMRiGiY

Yirmi yaşımda, Basmıl Idıkut soyum (olan) bodun idi. Yüklü deve göndermedi

:ZTO:ik:mtrülk:ürb:nHLK:mtrgc:t..:..k:mdlØs:nyit

:ZuTO:İKi:MüTRÜLeK:ÜRiB:NıÑıLaK:MiTReGÇİ:T..:..K:MiDeLÜS:NiYİT

diye ordu saldım. ..... boyun eğdirttim. Varlığını beri getirdim. Yirmiki

:ÇGBT:AMIŞY

:ÇaGBaT:AMIŞaY

yaşımda Çin

:mdşHüs:elrib:üs:nmüt:Zks:nüHs:eçç:mdyüs:APT 26

:MüDŞüÑÜS:ELRİB:SÜ:NeMÜT:ZiKeS:NÜÑES:AÇaÇ:MiDeLÜS:APaT

yönüne ordu saldım. Çaça Paşa'nın sekiz tümen ordusu ile savaştım.

:elrib:ZKRIQ:NDOB:kiç:AMŞY:ZTO:ITL:mtrlö:AJ:nisüs

:ELRİB:ZıKRIK:NuDOB:KİÇ:AMıŞaY:ZuTO:ITLa:MüTRüLÖ:ADNa:NİSÜS

Ordusunu orada öldürdüm. Yirmialtı yaşımda Çik bodunu Kırgız ile (birleşip)

:mdşHüs:etnprö:mdlüs:AIT:kiç:eçk:mk:IVOB:IGY

:MüDŞüÑÜS:ETNePRÖ:MiDeLÜS:APaT:KİÇ:EÇeK:MeK:ITLOB:IGaY

yağı oldu. Kem Irmağını geçip Çik yönüne ordu yürüttüm. Örpen'de savaştım.

:AMIŞY:ZTO:ity:mtrgl...:MTL:GNDOB:Z:MDCS:nisüs

:AMIŞaY:ZuTO:İTiY:MiTReGLi:...:MıLTa:GuNuDOB:Za:MıDÇNaS:NİSÜS

Ordusunu sançtım. Az bodununu aldım. Boyun eğdirttim. Otuzyedi yaşımda

:IMTB:gHüs:mdlüs:APT:ZKRIQ

:IMıTaB:GüÑÜS:MiDeLÜS:APaT:ZıKRIK

Kırgız yönüne ordu yürüttüm. Mızrak batacak (boydaki )

:ADU:GNDOB:ZKRIQ:PIROY:AGOT:Gşiy:nmgük:npküs:GRK 27

:ADU:GuNuDOB:ZıKRIK:PIROY:AGOT:GıŞIY:NeMGÖK:NePüKÖS:GıRaK

karı sökerek, Kögmen ormanını aşıp yürüyerek Kırgız bodunu uykusunda

:mtrlö:niNGK:mdşHüs:ADŞiy:AHOS:elrib:niNGK:MDSB

:MüTRüLÖ:NINaGaK:MüDŞüÑÜS:ADŞIY:AÑOS:ELRİB:NINaGaK:MıDSaB

28- Bolçu'da savaştık. Kağanını, yabgusunu, şadını orada öldürdüm. İlini orada aldım. Otuz yaşımda Beş Balık'a doğru ordu yürüttüm. Altı yol savaştım. .... Ordusunu hep öldürdüm. Beş Balık içinde pek çok kişi .... yok olacağından, kişi(ler) beni çağırmaya geldi(ler). Beş Balık onun için kurtuldu. Otuz artığı

29- bir yaşımda Karluk bodunu sıkıntısız, bağımsız iken güçlü (bir) yağı oldu. Tamağ Iduk Baş'da savaştım. Karluk bodununu öldürdüm. Orada aldım. Basmıl kara bodunu ..... Karluk bodunu (ile birlikte) toparlanıp geldi. Sançtım, öldürdüm. Dokuz Oğuz benim bodunum idi. Kök, yer bulandığı için, içine

30- kıskançlık değdiği için yağı oldu. Bir yılda dört yol savaştım. En ilki Toğu Balık'ta savaştım. Toğla ırmağını yüzerek geçip ordusu .... . İkinci (olarak) Andırğu'da savaştım. Ordusunu sançtım. İlini aldım. Üçüncü (olarak) Çuş Başı'nda savaştım. Türk bodunu ayak titretti. Kötü

31- olacak idi. Uzanıp yayılıp gelmekte olan ordusunu uçurdum. Pek çok ölecek kişi orada dirildi. Orada Toñra yiğiti bir boyu Toñga Tigin yoğunda çevirip vurdum. Dördüncüsü Ezginti Kadız'da savaştım. Ordusunu orada sançtım, yıprattım. ...barım... ..... Kırk yaşımda Amğı Kurgan'da kışladığımızda kıtlık oldu. İlk yazında

32- Oğuz'a doğru ordu yürüttüm. İlk ordu dışarı çıkmıştı. İkinci ordu yerleşik idi. Üç Oğuz ordusu basıp geldi. (Bizim için) Yaya, kötü oldular deyip yenmeye geldi. Ordunun yarısı evi barkı yağmalamaya gitti. Ordunun yarısı da savaşmaya geldi. Biz az idik. Güçsüz idik. Oğuz ...t yağı ..... Teñri güç verdiği için orada sançtım.

33- dağıttım. Teñri istediği için ben kazandığım için Türk bodunu kazanmış oldu beliğ. Ben kardeşimle böylece başa geçip kazanmasam Türk bodunu ölecek idi, yok olacak idi. Türk beğleri, bodunu böyle düşünün, böyle bilin. .... Oğuz bodunu ...d... göndermesin diye ordu yürüttüm.

34- Evini, barkını bozdum. Oğuz bodunu Dokuz Tatar ile dirilip geldi. Ağu'da iki büyük savaş savaştım. Ordusunu bozdum. İlini orada aldım. Öyle kazanıp .... Teñri buyurduğu için ben otuzüç yaşımda ...uk idi. (Bu) çağda (kendisine) öğüt, uğur, güç (vermiş olan)

35- doyurmuş alp kağanına baş kaldırdı. Üstte Teñri, kutsal yer, su ... . amcam kağanın kutunu yeter bulmadı beliğ. Dokuz Oğuz bodunu, yerini, suyunu koyup Çin'e doğru gitti. Çin ..... bodunu ..... bu yerde (burada) geldi. "Besleyeyim" diye düşünüp ..... bodunu .....

36- kınat... . Güney'de Çin'de adı sanı yok oldu. Bu yerde (burada) bana kul oldu. Ben kendim kağan oturduğum için Türk bodununu ... kılmadım. İli, töreyi iyice kazandım. ... toparlanıp yi...

37- orada savaştım. Ordusunu sançtım. Baş eğen baş eğdi, bodun oldu. Ölen öldü. Seleñe'den aşağıya yürüyerek Karğan geçidinde evini, barkını orada bozdum. ... ormanına çıktı. Uygur ilbaşısı yüz kadar erle Doğu'ya kaçıp gitti. .....

38- ...ti. Türk bodunu aç idi. O at sürüsünü alıp doyurdum. Otuzdört yaşımda Oğuz kaçıp Çin'e girdi. Öfkelenip ordu yürüttüm. Soyunu, ...., oğlunu, karısını orada aldım. İki ilbaşılı bodun .....

39- ..... Tatabı bodunu, Çin kağanının buyruğuna girdi. Elçisi, iyi sözü, yakarışı gelmiyor diye yazın ordu saldım. Bodununu orada bozdum. At sürüsünü ... ordusu toparlanıp geldi. Kadırkan ormanında kon... .

40- ...ğakıña, yerine doğru, suyuna doğru kondu. Güney'de Karluk bodununa doğru ordu yürüt deyip Tudun Yamtar'ı gönderdim. ... Karluk ilbaşısı yok olmuş, kardeşi bir korgana

41- ..... vergisi gelmedi. Onu korkutayım deyip ordu yürüttüm. Koruyucusu iki üç kişiyle kaçıp gitti. (Onun) Kara bodunu "Kağanım geldi" deyip (beni) övdü. ...ka ad verdim. "Küçük" adlı...

Bilge Kağan Yazıtı 1. yüz. (Doğu Yüzü) 41 Dizi
Bilge Kağan Yazıtı 2. yüz. (Güneydoğu Yüzü) 1 Dizi
Bilge Kağan Yazıtı 3. yüz. (Güney Yüzü) 15 Dizi
Bilge Kağan Yazıtı 4. yüz. (Kuzey Yüzü) 15 Dizi
Bilge Kağan Yazıtı 5. yüz. (Batı Yüzü) 9 Dizi
Bilge Kağan Yazıtı 6. yüz. (Güneybatı Yüzü) 1 Dizi

Bilge Kağan Yazıtı Günümüz Türkçesi

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+137
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.