Yükleniyor...

Yazı Hakkında

Yayınlanma Tarihi 04 Temmuz 2015 - 21:50
Son Düzenlenme Tarihi 03 Ocak 2019 - 21:52
Batı Anadolu’da Bir Yörük Grubu: XVI. Yüzyılda Karaca Koyunlular

Batı Anadolu’da Bir Yörük Grubu: XVI. Yüzyılda Karaca Koyunlular

Sadullah GÜLTEN

Yard. Doç. Dr., Ordu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Karaca Koyunlu ismi cemaatlerin besledikleri koyunların renginden dolayı alınmış bir isim olup, Kara Koyunlu Devleti ile bir bağlantısı yoktur. Karaca Koyunlu taifesi Aydın ve Menteşe sancaklarında yaşamıştır. Aydın ve Menteşe sancağında tahrir edilen cemaatlerin zaman zaman farklı kazalarda tahrire tabi tutuldukları görülmektedir. Bu durum, cemaatlerin hareket halinde olması nedeniyle tahrir sırasında bulundukları kazaların farklı olmasıyla açıklanabilir.

Aydın sancağındaki cemaatler Ayasuluğ, Birgi, Güzelhisar, Honaz, Ilıca, İzmir, Sart, Tire, Kestel, Lazıkıyye, Manisa, Yenişehir kazalarında, Menteşe sancağında bulunan cemaatler ise Balat, Bozüyük, Çine, Defteran, Mazun, Peçin ve Sobuca kazalarında tahrir edilmiştir. Karaca Koyunlu taifesini oluşturan cemaatler zamana göre değişiklikler göstermiştir. Bu durumda, ilk tahrirlerde cemaatlerin sakin olduğu köylerin daha sonra cemaat olarak kaydedilmiş olmasının yanında nüfus yoğunlu nedeniyle cemaatlerin bölünmüş olması etkili olmuştur. 1466-7 tarihinde 36, 1473-7 tarihinde 45, 1476-7 tarihinde 52, Kanuni döneminde ve 1533 tarihinde 53 olarak tespit edilen cemaat 1550 tarihinde 72’ye yükselmiştir. Menteşe sancağında yaşayan taife ise 1517 tarihinde 17, 1533 tarihinde 16, 1563 tarihinde 14 ve 1583 tarihinde 8 cemaatten oluşmaktadır.

Karaca Koyunlular dağıldıkları alanın genişliği ve nüfus oranının fazlalığı nedeniyle kaza itibar olunarak, kadı tayin edilmiştir. Yine nüfuslarının fazla olmasından dolayı, gelir miktarlarının da fazla olması hasebiyle padişah hasları arasında yer almıştır. Batı Anadolu’daki diğer Yörük teşekküllerinden farklı olarak Karaca Koyunlulara mensup neferlerden 66 koyunu olanlardan 2 koyuna 1 akçe, 66 koyundan az koyunu olanlardan ise 33 akçe hane vergisi tahsil edilmiştir. Karaca Koyunlu cemaatleri ilk tahrirlerinden itibaren yerleşik hayata oldukça yakınlardır. Cemaatlerin önemli bir kısmı köylerde sakindir. Onların yerleşik hayata geçişlerinde bölgenin zirai faaliyetlere müsait olması en önemli etken olarak görülmektedir. Tahrirlerde cemaatlerin yaylak ve kışlak mahalleriyle ilgili ise herhangi bir bilgi yoktur. Son olarak, taifenin nüfusu sürekli artış göstermiştir. Bu bağlamda, Karaca Koyunluların nüfusu 1466-7 tarihinde 1907, 1473-7 tarihinde 3305, 1476-7 tarihinde 3194, Kanuni döneminde 3971 -TD 166’da 3869-, 1533 tarihinde 4398 ve 1550 tarihinde 5452 neferdir. Menteşe sancağındaki Karaca Koyunlu taifesinin nüfusu ise 1517 tarihinde 1319, 1530 tarihinde 1358, 1533 tarihinde 1474, 1563 tarihinde 1085 ve son olarak 1583 tarihinde 380 neferdir.

Makalenin tamamını okumak için: BATI ANADOLU’DA BİR YÖRÜK GRUBU: XVI. YÜZYILDA KARACA KOYUNLULAR

+1 Beğeni ziyaretçilerin beğenme sayısı

Tüm Zamanlar

Tüm zamanlar görüntülenme
+4
İstatistikler 2019 yılından itibaren tutulmaya başlanmıştır.