Ziya Gökalp

Ziya Gökalp (1876 – 1924) Sosyolog ve düşünür. Türkçülük düşüncesini sistemli bir hale getirdi, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde, düşün ve siyaset alanında önemli etkiler yaptı.

23 Mart 1876’da Diyarbakır’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Genç yaşta şiir ve kültürel konularla ilgilenmeye başladı.

Diyarbakır’da tanıştığı Abdullah Cevdet’in etkisinde kaldı. Cevdet’ten, İstanbul’da meşrutiyet yönetimini geri getirmeyi amaçlayan gizli faaliyetlerin bulunduğunu öğrenince, ailesinin karşı çıkmasına karşın 1895’te İstanbul’a gitti. Mülkiye Baytar Mekteb-i Alisi’ne girdi. Buradaki öğrenciliği sırasında İbrahim Temo ve İshak Sükûti ile tanıştı.

II. Abdülhamid yönetimine karşı gizli faaliyetlerde bulunmak suçundan 1899’da tutuklandı. 10 ay hapis yattıktan sonra, gözaltında tutulmak koşuluyla 1900’de Diyarbakır’a sürüldü.

1908’de II. Meşrutiyet’in ilanı üzerine İttihad ve Terakki Cemiyeti’nin Diyarbakır Şubesi’ni kurarak siyasi çalışmalarına başladı. Peymân ve Diyarbakır gazetelerinde yazılar yazdı.

1909’da Selanik’te toplanan İttihat ve Terakki kongresine Diyarbakır delegesi olarak katıldı. 1910’da İttihat ve Terakki genel merkez üyesi oldu ve Selanik’e gitti. İttihat ve Terakki İdadisi’nde sosyoloji dersleri verirken, Genç Kalemler dergisinde de yazdı.

1912’de mebus seçilerek İstanbul’a yerleşti. Türk Ocağı’nın kurucuları arasında yer aldı. Derneğin yayın organı Türk Yurdu başta olmak üzere Halka Doğru, Milli Tetetebbular Mecmuası, Yeni Mecmua gibi dergilerde yazıları yayımlandı.

I. Dünya Savaşı ile beraber İttihat ve Terakki yönetimi son bulunca, tüm görevlerinden alınarak 1919’da Malta Adası’na sürüldü ve 1921’e kadar burada kaldı. 1923’te TBMM’ye Diyarbakır mebusu olarak girdi. Kısa süren bir hastalığın ardından 25 Mart 1924’te öldü.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, c. 10, Anadolu Yayıncılık, İstanbul, 1983, ss. 5638-5639

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Yazarın kitapları ve katkıda bulunduğu eserler

Yazarla ilgili içerikler

Tuba Kızılkan
Tuba Kızılkan

Bir inanç sistemi olarak Şamanizm

Şamanizm, Erken Paleolitik çağdan itibaren özellikle bozkır toplumlarında, Sibirya ve Orta Asya civarında yaygın, günümüzde de yaşayan inanış biçimidir. Çoğu antropolog ve ilahiyatçılara göre tabiatüstü güçlerle

Devamını oku »
Düşünce Tarihi ve Fikir Akımları
Türkçe Tarih

Osmanlı aydınları

“Eski Türkiye’de güzideler sınıfı, halka ait ne varsa bayağı, adi, amiyane görür, bundan dolayıdır ki halka avam adını verirdi. Avam, hevamdan farksızdır diyerek, halkı hayvan

Devamını oku »
Düşünce Tarihi ve Fikir Akımları
Türkçe Tarih

Halk – güzide (aydın)

“Bunlardan birine (halk), diğerine (güzideler) denilir. Fakat hiçbir yerde bu iki zümre arasında kat’i bir ayrılık, derin bir uçurum yoktur… Güzidelerin, iptidai maddelerini halkın konuşma

Devamını oku »
Tarih
Türkçe Tarih

Türk medeniyeti tarihi meselesi

Türk Milleti, tarihin en eski milletlerinden birisidir. Bu derin mazisi içinde “anayurt” ları, Orta Asya’dır, Altaylar’dır. (1) Türk Medeniyeti de, Türk Tarihi ile yaşıttır. Böyle

Devamını oku »
İlginizi çekebilir

Erik-jan Zurcher

İnternet Sitesi 1953’te Leiden’de doğdu. Leiden Üniversitesi’nde öğrenimini tamamlayan Zürcher, aynı üniversitenin Türkiye Etütleri Bölümü

Halil İnalcık

20. yüzyıl sona ererken Cambridge Uluslararası Biyografi Merkezi (Cambridge International Biographical Center) Halil İnalcık’ı, dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim adamı arasında göstermiştir. İnalcık; Türk, Amerikan, İngiliz, Sırp ve Arnavutluk akademilerine üye seçilmiştir.

İlber Ortaylı

İnternet Sitesi Prof. Dr. İlber Ortaylı 1947 yılında doğdu. İlk ve orta öğrenimini İstanbul ve

Mustafa Kemal Atatürk

İnternet Sitesi yazar hakkında bilgi Bu içeriği paylaş Share on facebook Share on twitter Share

Necat Çetin

İnternet Sitesi Yazar hakkında bilgi Bu içeriği paylaş Share on facebook Share on twitter Share

Mazhar Müfit Kansu

İnternet Sitesi yazar hakkında bilgi Bu içeriği paylaş Share on facebook Share on twitter Share

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın