Samsun’a çıktığım gün genel durum ve görünüm

1919 senesi Mayısının 19 uncu günü Samsuna çıktım. Genel durum ve görünüm:

Osmanlı Devletinin içinde bulunduğu grup, Genel Savaşta yenilmiş, Osmanlı ordusu her tarafta zedelenmiş, şartları ağır bir ateşkes anlaşması imzalanmış. Büyük Savaşın uzun seneleri içinde, millet yorgun ve fakir bir halde. Millet ve memleketi Genel Savaşa sevkedenler, kendi hayatlarının kaygısına düşerek, memleketten kaçmışlar. Padişah ve halife olan Vahdettin, soysuz, kendini ve yalnız tahtını koruyabileceğini hayal ettiği alçakça önlemler araştırmakta. Paşanın başkanlığındaki kabine; âciz, haysiyetsiz, korkak, yalnız padişahın iradesi altında ve onunla beraber şahıslarını esirgeyebilecek herhangi bir duruma razı.

Ordunun elinden silâhları ve cephanesi alınmış ve alınmakta…

İtilâf Devletleri , ateşkes hükümlerine uymayı gerekli görmüyorlar. Birer bahane ile, itilâf donanmaları ve askerleri İstanbulda. Adana ili, Fransızlar; Urfa, Maraşı, Gaziantep, İngilizler tarafından işgal edilmiş. Antalya ve Konyada, İtalyan birlikleri; Merzifon ve Samsunda İngiliz askerleri bulunuyor. Her tarafta, yabancıların subay ve görevlileri ve özel adamları faaliyette. En sonunda, konuşmaya başlangıç noktası yaptığımız tarihten dört gün önce, 15 Mayıs 1919 da İtilaf Devletlerinin oluru ile Yunan ordusu İzmire çıkarılıyor.

Bundan başka, memleketin her tarafında, Hıristiyan unsurlar gizli, açık, özel hırs ve amaçlarının elde edilmesine, devletin bir an önce, çökmesine çalışıyorlar.

Sonradan elde edilen güvenilir bilgi ve belgelerle belirlendi ki, Rum Patrikhanesinde oluşan “Mavri Mira” kurulu (Belge 1), illerde çeteler kurmak ve yönetmek, mitingler ve propagandalar yaptırmakla meşgul. Yunan Kızıl Haçı, resmî göçmenler komisyonu;” Mavri Mira “kurulunun çalışmalarını kolaylaştırmaya hizmet ediyor.” Mavri Mira” kurulu tarafından yönetilen Rum okullarının izci örgütleri, yirmi yaşını aşan gençler de dahil olmak üzere heryerde tamamlanıyor.

Patriği Zaven Efendi de, “Mavri Mira” kuruluyla aynı fikirde olarak çalışıyor. Ermeni hazırlığı da tamamen Rum hazırlığı gibi ilerliyor.

Trabzon, ve bütün Karadeniz kıyılarında kurulmuş ve İstanbuldaki merkeze baglı olan “Pontus” derneği kolayca ve başarı ile çalışıyor (Belge 2).

Durumun korkunçluğu ve ağırlığı karşışında, her yerde, her bölgede birtakım kişiler tarafından kurtuluş yolları düşünülmeye başlanmış idi. Bu düşünce ile yapılan girişimler, birtakım kuruluşlar doğurdu. Örneğin: ve
yöresinde “Trakya-Paşaeli” adı ile bir dernek vardı. Doğuda, “Hakları Koruma” (Belge 3) Erzurumda ve Elazığda (Belge 4) genel merkezi İstanbulda olmak üzere kurulmuştu. Trabzonda Doğu İlleri Ulusal Hakları Savunma Derneği adında bir dernek bulunduğu gibi İstanbulda da, “Trabzon ve Yöresi Yerinden Yönetim Derneği” vardı. Bu dernek merkezinin gönderdigi delegelerle, Of ilçesiyle Rize sancağında şubeler açılmıştı (Belge 5) ve (Belge 6).

İzmirin işgal olunacağına dair Mayısın onüçünden beri elle tutulur belirtiler gören İzmirdeki bazı genç vatanseverler, ayın 14/15 inci gecesi, bu acıklı durum hakkında fikir alışverişinde bulunmuşlar ve olup bitti haline geldiğine kuşku kalmıyan Yunan işgalinin İzmirin Yunanistana katılmasıyla sonuçlanmasını önlemek esasında birleşmişler ve “Katılmayı reddetme” prensibini ortaya atmışlardır. Aynı gecede bu amacın yayılmasını sağlamak için İzmirde Yahudi
Mezarlığına toplanabilen halk tarafından bir miting yapılmışsa da ertesi gün sabahleyin Yunan askerlerinin rıhtımda görülmesi ile bu girişim amaca umulan ölçüde ulaşamamıştır…

M. Kemal Atatürk
Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Uygurca 36. Ders

Ottuz altinçi (36-) Ders – Bar Yoq Polat Amérikida işleydu. U Şincañğa bérip tuğqan yoqlaşni

İskilipli Âtıf

Öyle zamanlara denk geldik ki, Milli Mücadele zamanında kim milletin yanındaysa onlar artık hain! O

Türk kültüründe at

At, Türklerde çok büyük önemi bulunan bir canlıdır. Efsâne ve masallarda sahipleriyle birlikte silkinip daz

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku