Hüseyin Nihal Atsız

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Hüseyin Nihal (Atsız) doğ. İstanbul 12 ocak 1905), Türk şairi, tarihçisi ve düşünürü. Babası Dorullu deniz makine önyüzbaşısı Hüseyin Efendi’nin oğlu deniz bnb. Mehmed Nail bey, annesi Trabzonlu Kadıoğlu ailesinden deniz yarb. Osman Bey’in kızı Fatma Zehra Hanım’dır.

İlk ve orta öğrenimini Kadıköy’deki Fransız ve Alman okullarında, babasının Kızıdeniz’deki görevinden ötürü bulundukları Süveyş’te bir Fransız okulunda, Kasımpaşa’da Cezayirli Gazi Hasan Paşa Mektebi ile Haydarpaşa’da Osmanlı İttihad Mektebi’nde, Kadıköy ve İstanbul Sultanıleri’nde gören H. N., 1922’de imtihanla Askerı Tıbbiye Mektebi’en girmiştir. Ziya Gökalp’ın cenaze töreninin yapıldığı gün sınıfında çıkan bir kavga sonun Tıbbiye’nin üçüncü sınıf öğrencisi iken alaya çıkarılan H. N., bir süre Kabataş Lisesi’nde yardımcı öğretmen ve “Mahmud Şevket Paşa” vapurunda katip olarak çalışmıştır.

1926’da Anadolu’da Türkler aid yer isimleri yazısının “Türkiyat Mecmuası”nda yayımlanması, H. N.’in Edebiyat Fakültesi’ne girmesine vesile olmuştur. Taşkışla’da piyade eri olarak dokuz aylık askerı hizmetini tamamlayan H. N., 1927 ekiminde Yüksek Muallim Mektebi’ne kaydolmuş ve 1930 sonbaharında Edebiyat Fakültesi’nden mezun olmuştur. Edebiyat Fakültesi’nde asistan kalan H. N., bu sırada, aylık “Atsız Mecmua”yı yayımlamaya başlamıştır (15 mayıs 1931-25 eylül 1932, 17 sayı). Prof. Fuad Köprülü, Prof. Zeki V. Togan, Prof. gibi edebiyat ve tarih bilginlerinin de dahil bulunduğu bir kadro ile bu dergi, ilim, fikir ve sanat alanında çok tesir yaratan Türkçü bir çığır açmıştır.

1932 yılında toplanan Türk Tarih Kurultayı’nda, Zeki V. Togan ile ilgili olarak Dr. Reşid Galib’e bir protesto telgrafı çeken H. N., Reşid Galib Maarif Vekili olunca 13 mart 1933’te asistanlıktan alınıp Malatya Ortaokulu’na , az sonra Erkek Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak gönderilmiştir. Burada “Or” dergisini çıkarmaya başlayan (5 kasım 1933 – 16 temmuz 1934, 9 sayı) H. N., liselerde okutulan tarih larının ilmı hatalarını tenkid ettiğinden, 28 aralık 1933’te vekalet emrini alınmış ve dergisi hükumetçe kapatılmıştır. 9 eylül 1934’te Deniz Gedikli Hazırlama Okulu’nda , ayrıca özel Yuca Ülkü Lisesi’nde ve edebiyat öğretmenliği yapan H. N., 1939 – 1944 yıllarında Boğazici lisesi’nde edebiyat okutmuştur. Yeniden çıkardığı “Or dergisinde (mart ve nisan 1944) Başbakan Şükrü Saraçoğlu’na Türkiye’deki komünist faaliyetleri iki açık mektupla bildirmesi, bütün yurtta büyük yankılar uyandırmıştır. Açık mektuplardan ikincisinde istifaya çağrılan maarif vekili Hasan Ali Yücel, 7 nisan 1944’te H. N.’in özel lisedeki öğretmenliğinde de son verdirmiştir. “Vatan haini” dediği Sabahaddin Ali’ye ’da H. N. Aleyhine açtırılan davanın görüşülmesi sırasında (3 mayıs 1944), H. N. Lehinde ve komünistler aleyhinde büyük gösteriler yapmıştır.

O gün ’da ve yurdun çeşitli bölgelerinde yapılan tutuklamalar, Irkçılık-cılık davası adı takılmış bir davanın, Istanbul 1 numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi’nde aylarca görüşülmesine yol açmıştır. Üniversite profesörü doktor, öğretmen, subay ve üniversite öğrencilerinden ibaret 23 sanık, önce çeşitli işkencelere uğratıldıktan sonra, 7 eylül 1944 günü yargılanmaya başlamışlardır. 29 mart 1945 günü açıklanan kararda altı buçuk yıla muhkum edilen H.N., bir buçuk yıl tutuklu kaldıktan sonra 23 ekim 1945’te Askerı Yargıtay’ın bozma kararı ile tahliye olunmuştur. 5 ağustos 1946’da 2 numaralı Sıkı yönetim Mahkemesi’nde yeniden tutuksuz olarak başlayan mahkeme, 31 mart 1947’de bütün sanıkların beraetine karar vermiştir. İki yıl resmı görev alamayan H. N., 25 temmuz 1949’da Süleymaniye Kütüphanesi’nde görevlendirilmiş, 21 eylül 1950 – 13 mayıs 1952’ye kadar Haydarpaşa Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yapmış; ’da verdiği “devletimizin kuruluşu” konulu bir konferans sebebiyle tekrar Süleymaniye Kütüphanesim’ne alınmış ve insan 1969’da kendi isteği ile emekliye ayrılmıştır. İbnü’l Emin Mahmud Kemal (Son Asır Türk Şairleri, s. 1235 – 1237), Atsız’ı “atlıyı atından indirecek derecede şiddetli yazılar yazan” bir yazar olarak tarif etmiştir. Çıkardığı dergilerden başka, varsağı ve koşma tarzındaki şiirleri, tarihı romanları, tarihı ve edebı incelemeleri ve tenkıdleri ile ilim, fikir ve san’at sahasında geniş tesir yaratan bir çok eser vermiştir. H. N., Türk Ansiklopedisi’ne de tarihı ve edebı konularda maddeler yazmıştır.

Başlıca eserleri şunlardır:

  • ’ye yürüyüş (1933),
  • li Nazmı’nin eseri ve bu eserin ve kültürü bakımından ehemmiyeti (1934),
  • Komünist Don Kişotu,
  • Proleter-Burjuva Nazım Hikmetof Yoldaş’a (1935),
  • Türk Tarihi Üzerinde ve Osmanlı Sultanları Tarihi (1939),
  • Türk Edebiyat Tarihi (2. bas. 1943),
  • Münevvimbaşı Şeyh Ahmed Dede Efendi (1940),
  • İçimizdeki Şeytanlar (1940),
  • En Sinsi Tehlike (1934),
  • Bahcetü’t-tevarıh (1949),
  • Ahmedı’nin Dasitan ve Tevarıh-i Müluk-i Al-i Osman’ın (1949),
  • 900. Yıldönümü (2. bas. 1955),
  • ne aid Takvimler I (1961),
  • Osman’ın Tevarih-i Cedıd-i Mir’at-ı Cihan’ı (1966),
  • Yolların sonu (şiirler, 3. bas. 1966),
  • Türk Tarihinde Mes’eleler (1966),
  • Ebussuud ve Bibliyografyası (1967),
  • Ali ve Bibliyografyası (1968),
  • Bozkurtlar Diriliyor (roman, 7. bas. 1969),
  • Bozkurların Ölümü (roman, 7. bas. 1970),
  • Aşıkpaşaoğlu Tarihi (1970),
  • Evliya Çelebi Seyahatnamesinden Seçmeler, 2 c. (1971)

(Türk Ansiklopedisi’nden aynen iktıbas edilmiştir).

Kaynakça
Makale yazarı :
Dr. Fethi Tevetoğlu
Bibliyografya :
Kaynak :

Hayat Tarih Mecmuası, Mart 1976, Sayı: 3, s. 53 – 54

Bu makale, yazının sonuna doğru “Kaynakça” ismiyle yer alan kısımda belirtilen yerden alınmıştır. Türkçe Tarih, toplumda farkındalık ve tarih bilinci oluşturmak amacıyla, tarih ve dil ile ilgili bilimsel araştırmaları derleyerek, herkesin kolayca olaşabilmesi için çalışmaktadır. Eğer bu makalenin yazarı veya sahibiyseniz ve kaldırılmasını istiyorsanız, lütfen bizimle iletişime geçin; içeriğinizi derhal kaldıracağız. Anlayışınız ve işbirliğiniz için önceden teşekkür ederiz.

Bu içeriği paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Kazak Türkçesi Fonetiği

Fonetik farklılıklar yavaş yavaş yerine oturacaktır; ancak şimdiden öne geçmek isteyenler bu makaleye göz atabilir:[

TSK – Kemal Atatürk Marşı

“Benim, ordularımızı sevk ettiğim ve yönelttiğim hedefler, esasen ordularımızın her erinin, bütün subaylarının ve komutanlarının

Ramazanoğulları Beyliği’nin kuruluşu

Ramazanoğulları Beyliği’nin kuruluşu, Küçük Ermenistan Krallığı’nın yıkılma süreciyle paralel gelişmiştir. Memlûklerin Ermeniler üzerine yaptıkları seferlerde

Balkan Savaşları

Balkan Savaşları, Osmanlı Devleti’nin oldukça zayıf olduğu dönemlerin birinde meydana geldi. Savaş patlak verdiğinde Osmanlı

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku