Hal’

Bir hükümdarın hükümdarlık haklarının kaldırılması, bir padişahın isyan baskısı altında tahttan indirilmesi. Osmanlı İmparatorluğunda yaşanan hal’ vakaları, imparatorluğun idari ve ekonomik sisteminin gelişimi, siyasetin yapısı, düzeni ve yazısız kurallarını göstermesi açısından oldukça önemli hadiselerdir. Osmanlı padişahlarından II. Bayezid, I. Mustafa, II. Osman, İbrahim, II. Mustafa, III. Ahmed, III. Selim, IV. Mustafa, Abdülaziz, II. Abdülhamid hal’ ile tahttan el çektirilmiştir.[1]


[1] Ünal, Osmanlı Tarih Sözlüğü, s. 286. ; Burak Onaran, Padişahı Devirmek Osmanlı Islahat Çağında Düzen ve Muhalefet: Kuleli (1859), Meslek (1867), (çev. Saadet Özen), İstanbul: İletişim Yayınları, 2018, s. 27.