Maniheist Uygur Metinlerinde Çince Alıntılar

Maniheist Uygur Metinlerinde Çince Alıntılar kitap kapağı. 
Dr. Hüseyin Yıldız
Maniheist Uygur Metinlerinde Çince Alıntılar kitap kapağı. Dr. Hüseyin Yıldız
Maniheist Uygur Metinlerinde Çince Alıntılar
Bu kitabı paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email

Dilbiliminin bir alt çalışma alanı olarak sözcük bilimi kelimeleri semantik ve leksik yönlerden incelemeyi konu edinmiştir. ’nin epigraftaki sözü, kelimeye akademik bir yaklaşımın nasıl olması gerektiği; neyi, ne zaman, nasıl söylemek gerektiği ve buna bağlı olarak oluşan durumun sonuçları; kelimelerin insan psikolojisi üzerindeki etkisi vs. bir çok konuyla ilgili olarak dilbilimi, özellikle de sözcük bilimi çalışanlar için pratik bir reçete olarak değerlendirilebilir.

Kelimelerin semantik ve leksik özellikleri, ait oldukları kültürlerle doğrudan ilgilidir. Bir dilin yerli konuşuru cümlelerini kurarken sadece kendi diline ait kelimeleri söylemez, arka planda kendi kültürünü de aktarmış olur. Radyo, hamburger, internet, tsunami, kimono, döner, yoğurt gibi kelimeler bu kültür aktarımının son yüzyıldaki yaşayan örnekleridir. Radyo, hamburger ve internet kelimeleri Batı kültürünün simgeleri olarak dünya dillerinde dolaşırken; tsunami ve kimono Japon kültüründen, döner ve yoğurt ise kültüründen dünya dillerinin söz varlığına katkıda bulunmaktadırlar. İnsanlar, bir gazete haberinde, bir romanda ya da ayaküstü bir sohbette bu kelimelere rastlamakta ve bu kelimelerin kökenini, tarihî gelişimini, semantik ve leksik maceralarını bilmeye gerek duymadan, sadece kelimenin anlamını bilerek söz konusu cümleyi anlayabilmekte, muhatabıyla iletişim kurabilmektedir.

Son yüzyıldaki etkileri hızlı olsa da, dildeki bu etkileşimin tarihte de örneklerine rastlanır. İnsanların iletişim kurma kanallarına bağlı olarak; savaşlar, komşuluklar, dinler vb. etkilerle pek çok kelime diğer dillerde kendine yer bulmuş, bu kelimelerin bazıları bir süre sonra unutulmuş, bazıları ise günü kadar taşınabilmiştir.

lerin tarihi düşünüldüğünde, çe kelime alışverişinde en çok malzemeye sahip dillerden biri olmuştur. Tarih sahnesine çıktıkları ilk günden bugüne, doğudan batıya kuzeyden güneye, , Avrupa ve Afrika topraklarında hüküm sürmüş bir millet olarak ler, bu lardaki komşularından da kültür anlamında etkilenmişler, onlarla kelime alışverişinde bulunmuşlardır.

lerin en eski komşuları olduğu için; Eski lerin tarihini, kültürünü, dilini, bunlara bağlı olarak da Eski lerin zihin dünyasını aydınlatmada kaynaklarının önemi büyüktür. Bu kaynaklar, tarihi ve kültürü yanında, diliyle de ilgili bilgiler verir. ’le olan etkileşim dile de yansımış, ce ile çe arasında çok sayıda kelime alışverişi meydana gelmiştir.

çedeki ce kelimeler üzerine Klaproth’dan beri yapılan pek çok çalışma ologların ve Sinologların ilgisini çekmektedir. Her geçen gün, yeni veriler ortaya çıkmakta, yeni çalışmalar yayınlanmakta, literatür zenginleşmektedir.

Elinizdeki çalışma bu literatüre katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Maniheist metinleriyle sınırlanan bu çalışmada 72 ce kelime tespit edilmiştir. Söz konusu 72 kelime ayrıca dört başlıkta gruplandırılmıştır. Basit Yapılı ce Alıntılar alt başlığında 49 kelime, ce Alıntıdan Türemiş Kelimeler alt başlığında 15 kelime, ce Alıntıyla Birleşmiş Kelimeler ve Türevleri alt başlığında 2 kelime ve Maniheist Metinlerinde Varlığı Şüpheli Kelimeler alt başlığında ise 6 kelime; anlam, etimoloji, tema ve kullanım yönünden incelemelere tabi tutulmuştur. Gerek görülen yerlerde tablo ve şemalar kullanılmıştır. Tarihî ve modern döneme yönelik bir sözvarlığı taraması yapılmamış, ancak ana kaynaklardan hareketle kelimelerin tarihi ve modern dönemdeki varlıklarına dair bilgiler kullanım bölümünün sonunda belirtilmiştir. Bu çalışma sırasında literatür titizlikle incelenmiş ve ce kelimeler doğru tespit edilmeye, bu kelimelerle ilgili görüşler mümkün olduğunca aktarılmaya çalışılmıştır. Ancak buna rağmen, bazı maddelerle ilgili literatürde olmasına rağmen gözden kaçan bilgiler olabilir. İlerleyen yıllarda yapılacak yeni çalışmalarla bu eksikliklerin de giderileceğine inanıyorum.

Kitap detayları
Kitap Yazarı : Dr. Hüseyin Yıldız
Yayınevi : Fenomen Yayıncılık
Yayın dili : Türkçe
Basım Yılı : 2020
Sayfa sayısı : 258
Bu kitabı paylaş
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on reddit
Share on email
Takip et
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
Benzer içerikler

Vaiz – Öteki Mehmed Akif

Mehmed Âkif ile Yüzleşmek Uydurulmuş Mehmed Âkif’e Karşı Gerçek Mehmed Âkif Mehmed Âkif’i araştırdıkça onunla

İstiklal Harbimiz

Kazım Karabekir Paşa’nın 1930 yıllarında yazdığı ve yayınlanmasını ailesine vasiyet ettiği, yakın tarihimizin bir bölümünü

Elçibey’le 13 saat

Adı; Ebülfez idi. Herkes ona “Bey” diyordu. Ve O, hep “Bey” olarak yaşadı vae “Bey”

Türkçe Tarih'e hoşgeldiniz

Hesabınıza giriş yapın

Daha Fazla Oku