17.Yüzyıl

16-17. yüzyıllar Şair Karacaoğlan.

17.yüzyıl başları Oyrat kabile konfederasyonuna dahil olan Kalmuklar, Cungarya’dan İdil/Volga taraflarına göçtüler (17. yüzyıl başları).

1600 Şair Bakî’nin ölümü (doğumu 1526).şu.

[![1600 Yıllarında Türk Elleri]()]() 1600 Yıllarında Türk Elleri

Aralık 1603-1617 I. Ahmet’in saltanatı (22 Aralık 1603-1617 Osmanlı).

1605- 1627 Hindistan’da Cihangir Şah (Nureddin) saltanatı.

1608 Kırım hanı, Tobtamışgerey’in saltanatı.

1608 Kırım hanı, I. Selametgerey’in saltanatı.

1607 Sultanahmet Camii inşaatının başlaması (mimarı: Sedefkâr Mehmet Ağa).

1610 Kırım hanı, Canbekgerey’in saltanatı.

1610- 1613 Rusya’da İç Karışıklık Dönemi.

Kasım 1617 Sultan I. Ahmet vefat etti (22 Kasım 1617 Osmanlı).

1617- 1618 I. Mustafa’nın saltanatı (Osmanlı).

1618- 1622 II. Osman (Genç)’ın saltanatı (Osmanlı).

1619- 1621 Moskova ve Buhara arasında ilk diplomatik ilişki kuruldu.

1622 Kırım hanı, III. Mehmedgerey’in saltanatı.

Mayıs 1622 Sultan II. Osman öldürüldü (20 Mayıs 1622 Osmanlı).

1622- 1623 I. Mustafa’nın saltanatı (Osmanlı).

1623- 1640 IV. Murat’ın saltanatı (Osmanlı).

1624 Ahmed Serhendî (İmâm-ı Rabbanî, 1564-1624) vefaat etti.

1627 Kırım hanı, Canbekgerey (İkinci defa)’in saltanatı.

1627-1628 Hindistan’da Şah Devar Bahş saltanatı.

1627- 1644 Çin’de Ming hanedanının son temsilcisi Chongzhen (1611-1644) dönemi.

1628- 1658 Hindistan’da Şah Cihan (Şihabüddin) saltanatı.

1630 Hollanda sanatının doruğu: Hals (1580-1666), Rembrandt (1606-69), Vermeer (1632-75), Rubens (1577-1640).

1632 Yakutistan’ın en büyük kenti olan Yakutsk kuruldu.

1635 Kırım hanı, İnayetgerey’in saltanatı.

1635 Şair Nef’î’nin ölümü (d. 1572).

1638 Kırım hanı, I. Bahadırgerey (Rezmi)’in saltanatı.

1638 Safevîler ve Osmanlılar arasında Ateşkes Antlaşması.

1638 Yakutsk eyaleti (Voyevodstvo) oluşturuldu ve bu topraklar Rusların yerleşimine açıldı. Ruslar özellikle Lena nehrinin orta kesimi boyunca sıralanan şehirlere yerleştiler.

1640-1648 İbrahim’in saltanatı (Osmanlı).

1642 Kırım hanı, VI. Mehmedgerey (Kâmilî)’in saltanatı.

1643 Cungarya’da kalmış olan Oyratlar, Yedisu’yu ele geçirdiler.

1644 Kırım hanı, III. İslamgerey’in saltanatı.

1644 Çin’de Ming hanedanlığı son buldu, yerine Mançu King Hanedanlığı kuruldu (Ç’ing/King).

1644-1661 Çin’de King hanedanlığının kurucusu Shunzhi (1638-1661) dönemi.

1644-1911 Moğolistan toprakları Mançu Hanedanı’nın egemenliğinde kaldı. Burada Kazak, Urianhay ve Hoton boyları arasında yedi Türk toplumu da yaşadı. Ayrıca bölgede az sayıda Özbek ve Uygurlar da bulunmaktadır.

1644- 1912 Çin’de King Hanedanı dönemi.

1645 Ruslar, Pasifiğe, Büyük Okyanus’a ulaştılar. 6-10’uncu yüzyıllarda güneyden gelerek şimdiki yerlerine yerleşen bir Türk boyu olan Yakutlar (Sahalar) Rus Çarlığının denetimine girdi.

Ağustos 1648-1687 IV. Mehmet (Avcı)’in saltanatı (7 Ağustos 1648-1687 Osmanlı).

Eylül 1651 Kösem Sultan öldürüldü (2 Eylül 1651 Osmanlı).

1653 Hindistan’da, Agra’da Taç Mahal’in tamamlanması.

1654 Kırım hanı, VI. Mehmedgerey (ikinci defa)’in saltanatı.

Mart 1656 Düşük ayarlı para ve alınamayan maaşlar için ayaklanan askerler; IV. Mehmed’in onayıyla bazı saray ağalarını idam ettiler.Tarihimizde Çınar Vakası diye geçer (4 Mart 1656 Osmanlı).

1657 Tarih, coğrafya ve bibliyografya alanında önemli eserler vermiş “Keşfü’z-Zünûn an esâmi’il-Kütübi ve’l-Fünûn” adlı eserin yazarı Katip Çelebi (1609-1657) öldü. Şubat 1609’da İstanbul’da doğdu, 6 Ekim 1657’de aynı yerde öldü.

1658-1707 Hindistan’da Şah Evrengzib (Muhiyüddin) saltanatı.

1660 Fransız kültürünün klasik dönemi. Tiyatro: Moliere (1622-73), Racine (1639-99), Corneille (1606-84); Resim: Poussin (1594-1665); Müzik, Lully (1632-87), Couperin (1668-1733).

1661 İstanbul’da ilk Osmanlı kütüphane binası; Köprülü Kütüphanesi.

1665 Kırım hanı, Âdilgerey (Çobangereylerden)’in saltanatı.

1670-1777 Kırım hanı, I. Selimgerey (El-Hac)’in saltanatı.

1677 Kırım hanı, Muradgerey’in saltanatı.

1680’li yıllar Mançurya’da Rus ve Çinli birliklerin çatışması (1680 li yıllar).

1680-1718 Tekrar birleştirilmiş olan Kazak orduları üzerinde Tauke Han’ın saltanatı.

1682 “Seyahatnâme” adlı eserin müellifi, Türk gezgini Evliya Çelebi (bin Derviş Mehmed Zillî,

1610- 1682) öldü. Evliya Çelebi İstanbul’da Unkapanı’nda doğdu, 1682’de Mısır’dan dönerken yolda ya da İstanbul’da öldü.

1683 Kırım hanı, II. Hacıgerey (Zengisi uzun)’in saltanatı.

Temmuz 1683 Türk ordularının Viyana kuşatması taarruzu başladı (1 Temmuz 1683).

Kasım 1683 IV. Murat, Musul’a girdi (5 Kasım 1683 Osmanlı).

1684-1691 Kırım hanı, I. Selimgerey (İkinci defa)’in saltanatı.

1687 Hive’de Şeybânîler saltanatının sonu.

1687 Kozak ihtilali arkasından, Doğu Ukrayna yeniden Rusya ile birleşti.

1687-1691 II. Süleyman’ın saltanatı (Osmanlı).

1691 Kırım hanı, II. Saadetgerey’in saltanatı.

1691 Kırım hanı, Safagerey’in saltanatı.

1691- 1695 II. Ahmet’in saltanatı (Osmanlı).

1692- 1698 Kırım hanı, I. Selimgerey’in saltanatı (Üçüncü defa).

1695-1703 II. Mustafa’nın saltanatı (Osmanlı).

1697 Çin’in Dış Moğolistan’ı istila etmesi.

1698-1702 Kırım hanı, II. Devletgerey’in saltanatı.

1699 Karlofça Antlaşması: 1683 tarihinde Viyana bozgunu ile başlayan Osmanlı-Avrupa savaşlarının son bulması. Bu antlaşmayla Avusturya, Venedik, Lehistan ve Rusya ile antlaşma imzalandı.