Kazakça Dersleri – 18

0
180

2.42 — Qalay, Jak, bärin tüsindiñ be?

2.42 — Nasıl, Jacques, hepsini anladın mı?

Jak — Teatr üyi qanday körkem! Mınaw eskertkiş Muxtar Awezovqa arnalğan ba?

Ospan — Ïä, teatr Awezovtıñ atımenen ataladı. Tezirek işke kireyik, eki mïnwttan keyin spektakl bastaladı.

Üziliste

Ospan — Qalay, Jak, bärin tüsindiñ be?

Jak — Joq. Menin üşin akterler öte jılday söyleydi, biraq oqası joq, bäri bir mağan qazaq tilin tıñdağan öte unaydı. Menin tüsinigimşe Qarabay men Sarıbay ekewi balaların atastırıp qoyğan sïyaqtı. Qozı-Körpeş twğannan keyin Sarıbayğa ne bolğan?

Ospan — Qozı-Körpeş twğannan soñ Sarıbay oylamağan jerden öledi. Qarabay qızın jetim balağa bergisi kelmegen soñ alısqa köşip ketedi. Qarabaydıñ maldarın Qodar baqqan soñ Qarabay qızın Qodarğa bermekşi boldı. Endi işke kireyik, sälden soñ ekinşi bölim bastaladı.

Jak — Mağaz qayda? Tağı birewdi kezdestirdi me?

Ospan — Joq, Mağaz teatrğa kelgende aldımen bwfetke baradı.

Jak — Ol bwfet üşin teatrğa kele me?

Ospan — Mümkin. Ötken jumada operağa barğanda spektakl bitkennen soñ ol mağan aytqanı: ”Kelgenim qanday jaqsı boldı, bwfette tamaşa sıra iştim!”

Jak — Onı küteyik pe?

Ospan — Qajeti joq, ol endi äbden toya jegenşe, kelmeydi.

Jak — Ol nemene önerdi jaqsı körmey me?

Ospan — Ärïne jaqsı köredi, dombıranı da jaqsı oynaydı, biraq tamaqtı körgende bärin umıtadı.

Jacques — Tiyatro binası ne kadar da muhteşem! Şu anıt Muhtar Avezof’a mı adanmış?

Osman — Evet, tiyatro Avezov’un ismiyle adlanmış. Çabucak (daha tez) içeri girelim, iki dakikadan sonra oyun başlıyor.

Arada (“kesilişte”)

Osman — Nasıl, Jacques, hepsini anladın mı?

Jacques — Hayır. Benim için aktörler çok hızlı konuşuyor, ama dert değil, her türlü benim için Kazakçayı dinlemek çok hoşuma gidiyor. Benim anladığıma göre (“anlayışımca”) Karabay ile Sarıbay ikisi çocuklarını nişanlamış gibi. Kozı-körpeş doğurduktan sonra Sarıbay’a ne olmuş?

Osman — Kozı-körpeş doğurduktan sonra Sarıbay beklenmedik şekilde ölür. Karabay kızını yetim çocuğa vermek istemeyince uzaklara göçüp gider. Karabay’ın davarlarını Kodar güttükten sonra Karabay kızını Kodar’a vermeye niyetlendi. Artık içeri girelim, Az sonra ikinci bölüm başlıyor.

Jacques — Mağaz nerede? Yine biriyle mi karşılaştı?

Osman — Yok, Mağaz tiyatroya geldiğinde öncelikle büfeye gider.

Jacques — O büfe için mi tiyatroya geliyor?
Osman — Belki. Geçen cumada operaya gittiğinde oyun bittikten sonra onun bana dediği: “Geldiğim ne kadar iyi oldu, büfede enfes bir bira içtim!”

Jacques — Onu bekleyelim mi?

Osman — Lüzumu yok, o şimdi iyicene karnını doyurana kadar gelmez.

Jacques — O niye ki, sanatı (“hüneri”) sevmiyor mu?

Osman — Tabii sever, dombırayı da iyi çalıyor, ama yemek gördüğünde hepsini unutur.

-(I)RAQ, -(İ)REK EKİ

1 – Onıñ inisi küşti adam. Meniñ inim odan küştirek.

Onun kardeşi güçlü adam. Benim kardeşim ondan daha güçlü.

2 – Meniñ apam jas adam. Seniñ apañ meniñ apamnan da jasıraq.

Benim ablam genç biri. Senin ablan benim ablamdan da genç (daha genç).

3 – Ol qızıq kitaptı alğan. Biz odan da qızığıraq kitaptı aldıq.

O meraklı bir kitap almış. Biz ondan da daha meraklı bir kitap aldık.

4 – Bul üy ülken. Sizdiñ üyiñiz budan da ülkenirek.

Bu ev büyük. Sizin eviniz bundan da daha büyük.

5 – Bügin kün ıstıq. Keşegi kün bügingi künnen de ıstığıraq.

Bugün gün sıcak. Dün bugünden de daha sıcak idi.

6 – Bul tamaq demdi. Keşegi tamaq budan da demdirek.

Bu yemek lezzetli. Dünki yemek bundan da daha lezzetli.

7 – Mağaz ülken jigit. Ospan Mağazdan ülkenirek jigit.

Magaz büyük adam. Osman Magaz’dan daha büyük adam.

8 – Ospan ädil jigit. Mağaz Ospannan da ädilirek.

Osman adil adam. Magaz Osman’dan da daha adil.

9 – Sara ädemi qız. Ayman saradan da ädemirek.

Sara güzel kız. Ayman Sara’dan da daha güzel.

10 – Keşegi kün jılı bolğan. Bügin kün keşegiden de jılıraq.

Dün ılık idi. Bugün dünden daha ılık.

11 – Bul taw bïik. Ala-Taw bul dawdan da bïigirek.

Bu dağ yüksek. Ala Dağ bu dağdan da daha yüksek.

Avatar

Leave a reply