Yrd. Doç.Dr. Nurdin USEEV

Eski Türk toplumunda erkeklerden aşağıdaki gibi özellik ve niteliklerin istendiğini belirtmek mümkündür:
1. Alplık, cesurluk, güçlülük: alp, kara, küç, kök.
2. Akıllılık, bilgelik: bilge, ögdem.
3. Temizlik: aruk.
4. İyimserlik, naziklik, güler yüzlülük: yaruk, isig.
5. Zenginlik: bay.
6. Doğruluk, sadıklık, dürüstlük: köni, tüz.
7. Çetinlik, acımasızlık, sağlamlık: kadır, temir.
8. Büyüklük: kalıktık.
9. Çeviklik, uyanıklık, zekilik: etrük.
10. Önderlik: yula.
11. Ustalık, hünerlilik: uz.
12. Tatlı dillilik, güçlü hitabet: çuçi.
13. Saygınlık: tör.
14. Savaşçı olmak: kıyagan, ur.
15. Herhangi bir şeye sahip olmak: yerlig, enlig.
16. Kutlu, bahtlı olmak: beŋlig, kutlug.
17. Devlet kurmak, düzene sokmak: el toggan.
18. Kendi kendini yetiştirmek: öz togdı.
19. Olgun yaşa gelmek: bört, elig.

Bu özellik ve niteliklerin bir kısmı (alplık, cesurluk, güçlülük, çetinlik, acımasızlık, sağlamlık, savaşçı olmak gibi) askerî işler için gerekli olan özelliklerdir. Bir kısmı da (akıllılık, bilgelik, doğruluk, dürüstlük, büyüklük, saygınlık, tatlı dillilik ve güçlü hitabet, çeviklik, uyanıklık, zekilik, önderlik) devleti yönetmek, halkı yönlendirmek, yani yöneticilik için gerekli olan niteliklerdir. Yukarıda anlatılan özeliklerin bazıları (temizlik, sadıklık, dürüstlük, ustalık, hünerlilik, zenginlik, kendi kendini yetiştirmek, doğruluk) da günlük hayatta, başkalarıyla olan ilişki açısından önemlidir. En ilginç tarafı Eski Türklerin savaşçı bir ruha sahip olduğu görüşüne rağmen yazıtlarda geçen erkek kişi adlarında temizlik, iyimserlik, naziklik, güler yüzlülük gibi özellikleri bildiren kelimelerin yer almasıdır. Bir diğer belirtilmesi gereken durum Eski Türk toplumunun kolektivizm ilkesine dayanmasına rağmen Öz Togdı kişi adından öğrendiğimiz gibi bireyselliğin de Eski Türk toplumunda bulunmasıdır.

Tamamı : [Makalenin Tamamı]()

Resim : Bitiglere Buradan Ulaşın

[Yazıtın Bilgilerini Buradan İndir]()

Avatar

Leave a reply