BUĞRA KAĞAN

0
155

JEAN PAUL ROUX

Yağma boyunun lideri, Karahanlıların kralı olan Buğra Kağan, daha doğrusu Satuk Buğra Kağan, tüm halkıyla birlikte İslamı benimseyen (960) ilk hükümdardır. Onun “erkek deve” anlamına gelen adı, açık seçik şekilde bir türeyiş
söyleninin (Boy Söylenleri) varlığını kanıtlamaktadır. Ne var ki, bu söylen kısa sürede unutulmuşa benziyor, çünkü
yerini başka bir söylen almış, kahramanı arslan olan bir söylen. Buğra adı ise hanedanlıkta kullanılmaya devam etmiştir. Bu söylenin, deveyi o boyun babası kabul ediyor oluşu çok kesin değil, çünkü Kâşgarlı, buğra sözcüğünün
bütün hayvanların erkeğini, özellikle boğa ve damızlık deve ile atı nitelendirdiğini belirtmektedir. Birçok mucize Satuk Buğra Kağan’ın doğumuna işaret etmektedir: deprem, su kaynaklarının oluşumu, bahçe ve çayırların yeşerip çiçeklenmesi. On iki yaşındayken çıktığı bir av sırasında karşılaştığı bir tavşan, ona İslam dinini öğretir. 96 yaşına kadar hükümdar kalır. Dördü erkek, dördü kız olan sekiz çocuğundan bir kız, söylensel bir rol üstlenmiştir. Bu kızın adı, “alacalı ışık” anlamına gelen Ala Nur idi. Onu bir ışık hüzmesi hamile bırakır ve bu da ancak, müslümanlar tarafından Ali ile özdeşleştirilen arslanın enkarnasyonu olabilir. Elbette ki bu durum, Türk mitolojisindeki değişik ata hayvanlarına dayanmaktadır.

JEAN PAUL ROUX, ESKİ TÜRK MİTOLOJİSİ, BİLGESU YAYINCILIK, 1.BASKI – 2011, s. 59 – 60

Leave a reply