AĞAOĞLU AHMET’İN “LİBERAL MUHALİF” GAZETESİ: AKIN (1933)

0
218

Hakkı Uyar

Yrd. Doç. Dr., DEÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Ağaoğlu Ahmet, İkinci Meşrutiyet’ten Cumhuriyete kadar geçen süreçte düşünsel düzeyde bazı farklılıklar gösterse de, genel olarak liberalizm ile milliyetçilik/Türkçülük çizgisini korudu.

Ağaoğlu’nun 1930’lu yıllardaki belli başlı etkinlikleri arasında Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) içinde yer alması, Birinci Türk Tarih Kongresi’ne katılması, Üniversite hocalığı ve bu görevden ayrılışı, “Akın” gazetesini çıkarışı ve yine aynı yıllarda Kadrocularla giriştiği ideolojik polemik sayılabilir.

SCF’nin düşünsel anlamda önderi olan Ağaoğlu, partinin program ve tüzüğünün hazırlanmasında önemli katkılar yaptı. Çetin Yetkin’in SCF’nin “ideologu” olarak tanımladığı Ağaoğlu, “liberal görüşleri savunan, tek parti rejiminin denetimsizliğini ve CHP yönetimini eleştiren” bir kişidir. Parti kapandıktan sonra da diğer SCF’lilerin aksine CHP’ye
girmedi, liberal görüşlerini yazılarıyla savunmaya devam etti.

Ağaoğlu, Kadrocularla giriştiği polemikte, “genel olarak demokrasi, devletçilik ve (onların) çelişkiler”i üzerinde durdu. Kadrocuların demokrasi ile ilgili görüşlerine karşı çıktı. Demokrasinin yerine otoriter ve totaliter görüşlerin ağırlık kazandığı 1930’ların dünyasında Ağaoğlu, Kadrocuların demokrasinin çöküşüne ilişkin yazılarına itiraz etti ve demokrasiyi savundu.

Tek parti yönetiminin gittikçe pekiştiği bir ortamda Ağaoğlu, CHP’ye muhalif ve liberal söylemiyle dikkat çeken Akın gazetesini çıkardı. 1930’ların otoriter, devletçi ortamında liberal düşünceyi savunan Akın, ortamın da elverişsizliği nedeniyle uzun ömürlü olamadı.

MAKALENİN TAMAMINI OKUMAK İÇİN: AĞAOĞLU AHMET’İN “LİBERAL MUHALİF” GAZETESİ: AKIN (1933)

Avatar

Leave a reply